OSMANLI YENİLEŞME DÜŞÜNCESİNİN BİLGİ VE KAYNAKLARI: HÜSREV PAŞA KÜTÜPHANESİ

Özet

Osmanlı Devleti’nin siyasi ve idari kurumlarının hem yapısal düzeyde hem de İşleyiş olarak modernleşmesinde Osmanlı idarecilerinin başucu kaynaklarının Büyük önemi vardır. Modernleşme dönemi Osmanlı siyasi seçkinlerinin düşünce Dünyalarının kaynakları nelerdir, nasıl şekillenir? Onların düşünce dünyasını, izlemiş oldukları politikaları belirleyen temel unsurlar nelerdir? Hüsrev Paşa’nın Kurduğu ve kendi adıyla anılan Hüsrev Paşa kütüphanesi ve bu kütüphanede Bulunan telif ve tercüme eserler, Osmanlı siyasi seçkinlerinin ilgi ve merakları, Entelektüel yönelişleri hakkında önemli İpuçları taşır. Hüsrev Paşa kütüphanesi, İstanbul’daki mevcut medrese ve vakıf kütüphanelerinden farklı olarak, Paşa’nın seraskerlik yaptığı dönemde özel İstekle telif ve tercüme ettirdiği siyaset, Ahlak, Coğrafya, Harp Sanatı, İlm-i Hendese ve cebir gibi disiplinlere ait pek Çok yazma eserin yanında Avrupa dillerinden tercüme edilmiş pek çok askeri talim ve yönetmeliğe sahiptir. Modern disiplinlerde yazılmış matbu eserler de kütüphanede yer almaktadır. Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin 19. Yüzyılında elli Sene iktidarın en üst mercilerinde bulunmuş bir Osmanlı Paşa’sının kütüphanesi, İlgi ve merakları üzerinden Osmanlı siyasi elitinin düşünce dünyası ile Osmanlı Zihniyet dünyasının meseleleri üzerine bir İnceleme ve değerlendirmeye ulaşmayı amaçlamaktadır. Hüsrev Paşa kütüphanesi üzerine yapılan İnceleme ileOsmanlı yenileşme düşüncesinin bilgi ve kaynaklarına dair bir katkı sunulmaya çalışılacaktır.

Abstract

The reference sources of the Ottoman administrators are of great importance in the modernization of the political and administrative institutions of the Ottoman State both at the structural level and in operation. What are the sources of the thought worlds of the Ottoman political elite during the modernization period and how are they shaped? What are the main factors that determine their world of thought and their policies? The Hüsrev Pasha Library, which was founded by Hüsrev Pasha and named with his name, and compiled and translated works in this library carry important clues about the interests and curiosities, the intellectual orientations of the Ottoman political elite. Unlike the existing madrasah and foundation libraries in Istanbul, Hüsrev Pasha Library has many works written in the disciplines such as Politics, Ethics, Geography, Art of War, the science of Geometry and Algebra as well as numerous military instructions and regulations translated from European languages. Printed works written in modern disciplines are also in the library. This study aims to reach an examination and evaluation on the issues of the Ottoman political elite’s thinking world and Ottoman mentality world through the library, interest, and curiosity of an Ottoman Pasha, who was in the top institutions of the Ottoman state for fi fty years in the nineteenth century. With the study made on the Hüsrev Pasha Library, a contribution will be made to the knowledge and sources of Ottoman renovation thought.