Türkiye Kestane Piyasasındaki Gelişmeler

Özet

Türkiye, dünyada kestane üretimi ve ihracatındaki önemli ülkelerden biridir. Bu çalışmada, Türkiye'nin kestane piyasasındaki 1960 sonrası dönemdeki gelişmelerin ve piyasa yapısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, Gıda ve Tarım Örgütü ve Türkiye İstatistik Kurumundan derlenmiştir. Türkiye, 2016 yılı dünya kestane üretiminde %2.97'lik payla en büyük ikinci ülkedir. Türkiye'deki kestane dikim alanları, 1961 yılından itibaren 48,000 hektardan 39,000 hektara gerilemiştir. 1988 yılında 90,000 tona çıkan kestane üretimi, son yıllarda 65,000 tona düşmüştür. Hektara verim 1998 yılında 2 tonun üzerinde iken, son yıllarda kestane dal kanseri ve mürekkep hastalıklarının etkisiyle 1.6 tona düşmüştür. Kestane üretiminin çoğu, üreticiler tarafından toptancılara pazarlanmakta, yetersiz ve etkin örgütlenmenin olmayışı nedeniyle üreticiler toptancılarla rekabet edememektedirler. Türkiye kabuklu ve iç kestaneye ithalatta %43.2 tarife uygulanmaktadır. 2001 sonrası dönemde ton başına üreticilerin eline geçen fiyatlar 1,000 ABD Dolarından 3,500 ABD Dolarına çıkmıştır. Ülke toplam ve kişi başına kestane tüketim miktarlarında 1980’lerden itibaren azalış yaşanmaktadır. Üretim ve fiyat düzeyine bağlı olarak 1,000 ila 12,000 ton arasında değişen ihracatıyla Türkiye, dünya kestane ihracatının %4.1’ini gerçekleştirmektedir. Bununla birlikte, Türkiye son yıllarda toplam değeri 5,000 ila 700,000 ABD Doları olan 20 ila 700 ton kestane ithal etmektedir.

Abstract

Turkey is one of the main countries both in producing and exportingchestnut in the world. Objective of this study was to evaluate thestructure and developments in the chestnut market of Turkey sincethe 1960s. The main data were gathered from the databases of theFood and Agriculture Organization and the Turkish StatisticalInstitute. In 2016, Turkey was the second largest chestnut producerin the world with a share of 2.97%. Chestnut plantation areas inTurkey have decreased from 48,000 to 39,000 ha since 1961. Whilechestnut production increased to 90,000 tons in 1988, and decreasedto 65,000 t recently. Whereas the yield per hectare was over 2 t in1988, which decreased to 1.6 t recently, due to ink disease and cankerblight. Most of the chestnut production is traditionally sold byproducers to wholesalers; therefore, producers cannot compete withwholesalers due to lack of sufficient and effective cooperation underfarmer organization. In chestnut importation, 43,2% of tariff rate hasbeen applied. Although the net incomes per ton of the chestnutproducers have increased from 1,000 US$ to 3,500 US$ since 2001,total and per capita chestnut consumption amounts have decreasedsince the late 1980s. Turkey’s chestnut export fluctuated between1,000 t and 12,000 t depending on production and price levels and itaccounted for 4.1% of the global chestnut exportation. In recent years,Turkey has imported between 20 t and 700 t chestnut totaling of5,000-700,000 US$ in value.