Öncel ve çıktılarıyla akademisyenlerde örgütsel adalet algısı: Türkiye’de yapılmış çalışmaların sistematik analizi

Antecedents and outcomes of faculty members’ perceived organisational justice: A systematic review of studies from Turkey

Özet

Sistematik literatür analizi, belirli bir konu üzerine önceden yapılmış araştırmaların taranması,incelenmesi ve sentezlenmesi sonucu konu ile ilgili bütüncül ve eleştirel sonuçlar ortaya koyan ve buyönüyle literatüre ve uygulayıcılara katkıda bulunabilecek bir araştırma yöntemi olarak kabulgörmektedir. Bu yöntemle gerçekleştirilmiş mevcut çalışma, özellikle örgütsel adalet algısının çeşitliörgütsel değişkenlerle ilişkilerini son yirmi yılda Türkiye’de akademisyenlerin örgütsel adalet algısıüzerine yapılmış araştırmalar üzerinden irdelemeyi amaçlamaktadır. Örgütsel adalet, işgörenlerin, örgütişleyişinde kendilerine ne derece adaletli davranıldığı ile ilgili algı ve inançlarını ifade etmektedir.Örgütün amaçlarına ulaşmasında önemli etkileri olan pek çok olumlu-olumsuz örgütsel davranışlailişkilendirilen örgütsel adalet algısının özellikle akademisyenler gibi eğitim düzeyi yüksek işgörenlerinçalıştığı örgütlerde çok daha önemli etkileri olabildiği düşünülmektedir. Ülkemizde akademisyenlerinadalet algısını araştıran çalışmalar olmakla birlikte, bu çalışmaların bulgularını bütüncül olarak ortayakoyan sistematik bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu boşluğu doldurarak alanyazına katkısı olabileceğidüşünülen bu araştırmaya akademisyenlerde örgütsel adalet algısını bağımlı, bağımsız ve/veya aracıdeğişken olarak incelemiş ve 2000-2020 yılları arasında hakemli dergilerde yayınlanmış toplam 23çalışma dâhil edilmiştir. Analiz sürecinde akademisyenlerin adalet algı düzeyi ve demografikdeğişkenlerle ilişkisine yönelik veriler ile örgütsel adalet algısının öncelleri ve çıktılarına yönelik bulgularsentezlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında Türkiye’de akademide örgütsel adalet algısınınmevcut durumuna yönelik bir çerçeve çizilmiş, belirsizlikler ve eksiklikler belirtilmiş, ayrıca gelecekaraştırmalara yön verebilecek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Systematic literature review, which basically includes the investigation, analysis and synthesis of previous studies on a particular subject, is recognised as a useful research method that could make significant contributions to the literature and practitioners through enabling a holistic and critical perspective on the subject. Using this method, the present study aims to synthesise faculty members’ organisational justice perception and its relation to several other organisational variables through the analysis of previous studies conducted on justice perceptions of faculty members in Turkish universities in the last two decades. Organisational justice is defined as the beliefs and perceptions of employees regarding how fairly they were treated in the workplace. Organisational justice explains many positivenegative behavioural outcomes that is vital for the organisation, and is considered to be especially significant for organisations employing highly-educated workforce like faculty members. Although studies that investigate faculty members’ justice perception in Turkish higher education context exist, there is a lack of studies that systematically analyse and draw a holistic picture of the concept. The present study, which was conducted to address this void, included 23 studies that investigated faculty members’ justice perception as a dependent, an independent and/or a mediating variable and were published in peer-reviewed journals between 2000-2020. In particular, the level of faculty members’ justice perception, its relationship with demographic variables as well as other variables that could predict or were influenced by their justice perceptions were analysed in the light of the previous findings. Based on this analysis, a broad picture of the existing evidence was drawn and conclusions were generated on the gaps and uncertainties regarding the existing research on faculty members’ justice perception in Turkey. Implications were also made for future studies in this regard.