Travmatik dalak yaralanmalarında mortalite ve morbiditeyi etkileyen faktörler

Özet

1975-1994 yılları arasında travmatik dalak yaralan¬ması olan 121 hasta retrospektif değerlendirilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 31(14-76), erkek/kadın oranı 4/1'di. Hastaların %73'ünde (n:89) kunt, %27'-sinde (n:32) penetran travma vardı. Erişkin travma skor medyanı 12, ISS skor medianı 19'du". Hastaların %80'inde ek organ yaralanması, %55'inde intraabdo-minal organ yaralanması, %25'inde başvuru anında hipovolemik şok tablosu vardı. Hastaların %53'ünde evre 3-4 dalak laserasyonu saptandı. Hastaların 1.18'ine splenektomi, üçüne splenorafi yapıldığı ve bunlara ortalama 4.2 ünite kan verildiği saptanmıştır. Postoperatif komplikasyon oranı %52 olarak bulunmuştur. Akciğer sorunlarının %55 ile ilk sırada yer aldığı ve genel mortalitenin %11.5 olduğu saptanmıştır. Regresyon analizi ile yapılan incelemede erişkin travma skorunun (ETS), yaralanma ağırlığı skorunun (ISS), yaşın, ek organ yaralanmasının, trans¬füzyon miktarının ve başvuru anındaki şok tablosu¬nun mortalitede ayrı ayrı rol aldığı saptanmıştır. Sonuç olarak, dalak yaralanmalarında, mortalite ve morbiditenin primer dalak yaralanması ve splenek-tomiden daha çok diğer travmatik patolojilere bağlı ol¬duğu ve travmatik patoloji sayısındaki artış ile mortali¬te arasında bir ilişki olduğu söylenebilir.

Abstract

118 patients who had traumatic splenic injuris between 1975-1994 were evaluated retrospectively. The mean age of the patients was 31 (14-76) and 25% of them were females. The ratio of patients having blunt trauma was 73% (n:89). The median Revised Trauma Score (RTS) was 12 and median Injury Severuty Score (ISS) was 19. Eighty percent of the patients had additional organ injury, 55% of them had intraabdominal organ injury and 25% had shock on admission. Approximately half of the splenic lacerations were grade III or IV lacerations. 118 of the patients underwent splenectomy, there underwent splenorrhapy. On average, 4.2 units of blood had been transfused. The over-all morbidity ratio was 52%. Pulmonary problems were the most common complication (55%). The overall mortality was found to be 11.5%. When the data were analysed with logistic regression, it was found that RTS, ISS, age, associated injuries, the amount of transfusion and presence of shock on admission were independent determinants of mortalitey. For the traumatic splenic ruptures, the morbidity and mortality are related to the other associated injuries rather than primary splenic trauma and mortality is increased with the increase in associated organ injuries.