Artvin (Türkiye)’de Beş Akdeniz Enklavının Yaprak Mikromorfolojisi ve Anatomisi

Foliar Micromorphology and Anatomy of Five Mediterranean Enclaves in Artvin (Turkey)

Özet

Çalışmanın amacı: Bu çalışmada, beş odunsu/çalı formu Akdeniz enklavı tür (Cotinus coggygria Scop., Rhus coriaria L., Arbutus andrachne L., Punica granatum L. ve Jasminum fruticans L.)’ün yaprak lamina ve petiol anatomik özellikleri ile damarlanma tiplerinin de dahil olduğu mikromorfolojilerini araştırmayı amaçladık. Çalışma alanı: Artvin ili üç farklı iklim tipini içinde barındırmaktadır. Çalışılan türler Akdeniz iklim tipinin hakim olduğu, Artvin iline bağlı doğal alanlardan toplanmıştır. Materyal ve yöntem: Beş türün yaprakları stereomikroskop, ışık mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu kullanılarak mikromorfolojik ve anatomik açılardan değerlendirildi. Temel sonuçlar: İki tür imparipinnat bileşik, üç tür ise basit yapraklara sahiptir. Türlerde dört farklı damarlanma tipi tanımlanmıştır. C. coggygria’nın adaksiyal epidermis hücre duvarlarının oluklu olduğu ve A. andrachne’nin abaksiyal yüzeylerinde çizgili kutikular ornamentasyon tespit edildi. Diğer türlerden farklı olarak R. coriaria ve J. fruticans’da glandular tüyler ve P. granatum’da bikollateral iletim demeti bulunmaktadır. Çalışılan bazı türlerde salgı kanalları ve druz kristalleri gözlendi. Türlerin çoğu hipostomatik yapraklara sahip, bununla beraber J. fruticans’nın yaprakları amfistomatiktir. 1 mm2 de en yüksek stoma sayısı ve stoma indisleri P. granatum’da, en düşük değerler ise J. fruticans’ta bulundu. Araştırma vurguları: İncelenen türler arasında Punica granatum, 1 mm2 deki en yüksek stoma sayısı ve stoma indisleri, dar, dökülücü ve epikutikular mumsu içerikli yaprak özellikleriyle, türler arasında su eksikliği ve kurak ortamlara adapta olmada belirgin stratejilere sahiptir

Abstract

AbstractAim of study: We aimed to investigate leaf micromorphology including venation types, and petioleand leaf blade anatomical characteristics of five woody/scrubs Mediterranean enclaves (Cotinuscoggygria Scop., Rhus coriaria L., Arbutus andrachne L., Punica granatum L. and Jasminum fruticansL.) in this study.Area of study: Artvin Province has three distinct climate types. The species studied were collectedfrom natural habitats in Artvin, where Mediterranean climate type occurs.Material and methods: Leaves of five species were evaluated micromorphologically and anatomicallyby using stereomicroscopy, light microscopy and scanning electron microscopy.Main results: Two species have imparipinnately compound leaves, while three have simple ones. Fourvenation types were determined in the species. C. coggygria has channeled anticlinal walls of adaxialepidermal cells and A. andrachne has striate cuticular ornamentation in the abaxial surfaces. Differentlyfrom others, R. coriaria and J. fruticans have glandular trichomes, and P. granatum has bicollateralvascular bundle. Secretory canals and druses crystals were detected in some investigated species. Most ofthe species have hypostomatic leaf type, but J. fruticans has amphistomatic one. The highest stomatanumber and indices per mm2 were observed in P. granatum, while the lowest values were found in J.fruticans.Research highlights: Among the species examined, Punica granatum with the highest stomatalnumber and indices per mm2, narrowed and deciduous leaf with epicuticular wax composition hasprobably distinctive adaptive strategies to water deficiency and xerophytic habitats.