İlk Medine Şehir Tarihçisi İbn Zebâle ve İslâm Şehir Tarihçiliğindeki Yeri

The First Medina Local Historian Ibn Zabala and His Place In Islamic Local Historiography

Özet

Hz. Peygamberʼin hayatının son on yılına ve vahyin pratiklerini hayata geçirme faaliyetlerine tanık olan Medineʼye dair telif edilen İbn Zebâleʼye ait Ahbâruʼl-Medîne, İslâm dünyasında yazılan ilk şehir tarihlerindendir. Hicri II. yüzyıl gibi erken bir döneme ait olan eser, sonraki dönemde telif edilen başta Medine şehir tarihleri olmak üzere çeşitli alanlardaki eserlere kaynaklık etmesi nedeniyle büyük öneme sahiptir. Ayrıca Ahbâruʼl-Medîne, hem muhtevası hem de tarih yazıcılığı bakımından da sonraki dönem şehir tarihlerine etkide bulunmuştur. Eser bizatihi mevcut olmamasına rağmen kendisinden yapılan çok sayıda nakil sayesinde önemli kısmına ulaşmış bulunmaktayız. Bu çalışmamızda hem Ahbâruʼl-Medîne hem de şehir tarihçiliğine etkileri konusunu ele alacağız.

Abstract

Ibn Zabala's Akhbār al-Madīna is the first city written in the Islamic world. This work contains the testimony of the last ten years of the Prophet's life and the activities of reveling the practices of the revelations. The work dates from the second century of the Hijra and its importance is due to the fact that it is considered as the source of several works in different fields especially works on the history of Madīna. Akhbār al-Madīna also had affected the next period local histories in the way of both the content and the historiography. Although the work is not available, we managed to get a lot of it thanks to the many quotes from it. In this presentation, we will discuss both Akhbār al-Madīna and its impacts to local historiography

Anahtar kelimeler: İbn Zebâle, şehir tarihi, Medine, şehir, tarih yazıcılığı