Türkiye’de eğitim örgütlerinde yapılan tükenmişlik konulu makaleler İle ilgili bir meta değerlendirme

Özet

Tükenmişlik konusu uzun zamandan beridir yönetim-organizasyon ve eğitim yönetimi alanlarında en çok çalışılan konulardan biridir. Bu çalışmada, Türkiye’de eğitim örgütlerinde yapılan tükenmişlik makaleleri ile ilgili bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada kullanıldığı tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırma kapsamında 1995 ile 2019 yılları arasında yayınlamış olan 193 makale incelenmiştir. İncelenen kaynaklar doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Son yıllarda tükenmişlik konulu makalelerin sayısında belirli bir artış vardır. Makaleler çoğunlukla Türkiye adresli dergilerde yayınlanmış, Türkçe ve bir ya da iki yazarlı olarak hazırlanmıştır. Makalelerin büyük çoğunluğu ilişkisel tarama ve genel tarama modelinde hazırlanmıştır. Makalelerin örnekleminde genellikle öğretmenler yer almıştır. Makalelerde en çok betimsel istatistikler ve kestirim istatistikleri yapılmış ve Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır. Makalelerde “kişisel başarı” kavramı 24 farklı şekilde kullanılmıştır. Maslach Tükenmişlik Envanterinin kullanıldığı bazı makalelerde ölçekten toplam puan alınmıştır. Genellikle tek değişkenli araştırmalar yapılmıştır. Tükenmişlik ile ilişkisi en çok araştırılan kavramlar “iş doyumu, olumlu örgütsel özellikler (örgütsel vatandaşlık, örgütsel bağlılık vb.), öz yeterlik/yetkinlik, olumsuz örgütsel özellikler (örgütsel sinizm, stres vb.) ve doyum/yaşam doyumu” kavramlarıdır. İncelenen ilişkisel tarama ve tarama makalelerinin büyük çoğunluğunda sonuç ve öneriler bölümleri yer almıştır. Araştırmacılar genellikle uygulamaya dönük önerilerde bulunmuşlardır ancak araştırmacılara dönük önerilere daha az yer vermişlerdir.

Abstract

Burnout is one of the most studied topics in organizational behavior and educational administration literature. Although the subject has been studied so much, no research evaluating these studies has been conducted. This study purposed to make a meta-evaluate the burnout articles prepared in educational organizations in Turkey. 193 articles were examined published between 1995 and 2019 within the scope of the research. The analyzed sources were obtained by the document analysis method. Document analysis techniques were used in the analysis of the data. In recent years, there has been a certain increase in the number of articles on burnout. Articles mostly have been published in Turkey addressed journals, prepared in the Turkish language, and one or two writers. The vast majority of the articles were prepared in the relational survey and general survey model. Generally, teachers were included in the sample of the articles. Descriptive statistics and estimation statistics were made, and mostly Maslach Burnout Inventory was used in the articles. The concept of Personal Accomplishment has been used in 24 different ways in the articles. In some articles used the Maslach Burnout Inventory, the total score was calculated from the inventory. Generally, one variable research has been done in articles. The most researched concepts of burnout are job satisfaction, positive organizational characteristics (organizational citizenship, organizational commitment, etc.), self-efficacy/competence, negative organizational characteristics (organizational cynicism, stress, etc.) and satisfaction/life satisfaction. Included the results and suggestion sections in the majority of the relational survey and survey articles. Researchers generally made practical suggestions but have fewer suggestions for the researcher.