Türkiye’nin elektrik üretiminde doğalgaz talep tahminleri

Özet

Elektrik, günlük yaşantımızda en çok ihtiyaç duyduğumuz ve kullandığımız enerji türüdür. Ülkemizde elektrik üretiminde doğal gazın kullanım oranı 1990 yılında %6 iken bu rakam 2014 yılında %48’ dir. Ülkemizde son yıllarda yenilenebilir enerji santrallerine yapılan yatırımlar artmış olsa da elektrik üretiminde doğal gaz kullanımı 2017 yılında %37 civarına inmiştir. Ülkemiz fosil enerji kaynakları açısından fakir olmasından dolayı fosil enerji kaynaklarını ithal etmektedir. Elektrik üretiminde kullandığımız doğal gazı; Rusya, İran Azerbaycan, Cezayir, Nijerya ve Katar’ dan “Al ya da öde” hükümlü uzun süreli doğal gaz anlaşmaları ile ithal etmektedir. Bu sözleşmeler ülkemiz ekonomisine ağır bir yük oluşturmaktadır. Söz konusu durumun iyi planlanması için; çalışmada enerji konusunda uzman kişilerle görüşülerek ülkemizin doğalgaz talep tahmini için bir bulanık matematiksel model (Bulanık AHP+ Bulanık TOPSIS modeli kullanarak) geliştirilmiştir. Matematiksel model ile ülkemizin yüksek ve düşük doğal gaz talep senaryoları altında ülkemizin 2019-2030 yılları arasında ülkemizin elektrik üretiminde kullandığı doğal gaz miktarı yüksek ve düşük talep senaryoları altında hesaplanmıştır. Matematiksel modelin analiz sonucu; ülkemizde 2019 ile 2030 yılları arasında elektrik üretiminde yüksek talep senaryosunda toplam doğal gaz kullanımı % 58 oranında artarak 77,8 bcm (milyar m3)’ e ulaşacağı, elektrik üretiminde kullanılan doğal gaz miktarı % 40 oranında artarak 38,2 bcm’ e ulaşacağı, düşük talep senaryosunda ülkemizde yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımların artması sonucu elektrik üretiminde kullanılan doğal gaz miktarı % 36 oranında azalarak 13,9 bcm’ e seviyesine düşeceği hesaplanmıştır.

Abstract

Electricity is the type of energy that we use/need in our daily life. In Turkey the usage of natural gas in electricity generation is 6% in 1990, it is increased and reached 48% in 2014. Although new renewable power plant investments are made in Turkey in recent years, the usage of natural gas in electricity generation is approximately 37% in 2017. Since in terms of fossil energy sources Turkey is not lucky, it imports fossil energy sources. Natural gas that is used in Turkey’s electricity generation is imported from Russia, Iran, Azerbaijan, Algeria, Nigeria and Qatar by signing long term “Take or Pay” contracts. These contracts constitute a heavy economic load on Turkey's economy. To ensure that these contracts are good/timely planned; interviews with energy experts are performed in this study and fuzzy mathematical model (by using Fuzzy AHP+ Fuzzy TOPSIS) is developed to calculate Turkey's natural gas demand under high and low scenarios. With the help of model, the usage of natural gas amount in Turkey’s electricity generation between 2020 and 2030 is calculated. In the study, between 2019 and 2030 under high demand scenario natural gas usage in Turkey will be increased by 53% and reached to 77,8 bcm, the total natural gas demand in Turkey’s electricity generation will increased by 40% and reached to 38,2 bcm and under low demand scenario it is decreased by 36% and reached to 13,9 bcm due to increase in renewable energy investments in Turkey.