TURİZMDE METALAŞMANIN İZİNİ SÜRMEK: İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Doğal alanların, kültürlerin ve mekânların metalaşmasında rolü olan sektörlerden birisi de turizmdir. Kapitalizmin giderek küreselleşmesinin bir sonucu olarak metalaşma süreci ve turizm olgusu arasında sıkı bir şekilde bağlantı olduğu söylenebilir. Kronolojik olarak ele alındığında turizmde metalaşma konulu çalışmaların uluslararası ve bilhassa yerel yazında sınırlı sayıda olduğu dikkat çekmektedir. Literatürde görülen bu boşluktan hareketle bu çalışmanın amacı, turizm ve metalaşma konularında kaleme alınmış akademik/bilimsel çalışmaların derinlemesine analiz edilmesidir. Turizmde zamanla metalaşan/metalaştırılan tüm unsurların (çevre, doğa, mekân, kültür vb.) eleştirel paradigma ışığında ele alınmasının önemli olduğu düşünüldüğünden, bu çalışma ilgili yazında açık ara baskın olan işletmecilik ve iktisadi faydacılık zemininde değil, eleştirel bir bakış açısıyla konuyu irdelemekte/tartışmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle analize dâhil edilen makaleler önce “yıl”, “yazar”, “dergi ismi”, “anahtar kelimeler”, “metalaştırılan unsurlar”, “ülkeler”, “araştırma sorunsalı” başlıkları altında betimsel analiz yolu ile incelenmiş, daha sonra ise metalaşmanın oluştuğu koşulların, metalaşan unsurların, ülkelerin gelişmişlik düzeyi ile ilişkisinin, metalaşma sürecinin, olumsuz etkilerinin ortaya çıkarılması amacı ile içerik analizi yapılmıştır. Son aşamada ise turizm ve metalaşma sürecinin boyutlarının saptanması amacıyla, incelemeye tabi tutulan ve başlıklarında “tourism” (turizm) ve “commodification” (metalaşma) kelimelerinin yer aldığı çalışmaların başlık ve sorunsalları tematik analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde elde edilen bulgular yorumlanmış, literatürde yer alan ilgili çalışmalarla ilişkilendirilerek sonuçlar tartışılmıştır.

Abstract

Tourism is one of the sectors that has a role in commodification of natural areas, cultures and places. As a result of the increasing globalization of capitalism, it can be said that there is a tight connection between the commodification process and the tourism phenomenon. When considered chronologically, it is noteworthy that studies on tourism-based commodification are limited in international and especially local literature. Based on this gap in the literature, the aim of this study is to analyze in-depth academic/scientific studies on tourism and commodification. Since it is thought that it is important to consider all the components (environment, nature, space, culture, etc.) that have been commodified in tourism over time, in the light of the critical paradigm, this study examines/discuss the issue from a critical perspective, not on the basis of business and economic utilitarianism, which is by far the dominant in the related literature. Qualitative research methods were used in the study. In this context, first of all, the articles included in the analysis were first examined through descriptive analysis under the headings of "year", "author", "journal name", "keywords", "commodified elements", "countries", "research problematic". A content analysis was carried out in order to reveal the conditions in which commodification occurs, the commodified elements, the relationship with the level of development of the countries, the negative effects of the commodification process. At the last stage, in order to determine the dimensions of the tourism and commodification process, the titles and problematics of the studies, which were examined and whose titles included the words "tourism" (tourism) and "commodification" (commodification), were analyzed using thematic analysis technique. The findings obtained as a result of the analyzes carried out were interpreted and discussed in relation to the relevant studies in the literature.