Öğretmen Adaylarının Değer Önceliklerinin Sıralama Yargılarına Dayalı Ölçekleme Tekniği Kullanılarak Belirlenmesi

Value Priorites of Teacher Candidates: Using a Scaling Technique for Value Ranking

Özet

Çeşitli disiplinler açısından farklı tanımlanan değerler, bireylerin günlük yaşamda aldıkları kararların belirleyicisi konumundadır. Bu çerçevede formal eğitim kurumlarının en temel aktörü olan öğretmenlerin sahip olduğu değerlerin, eğitim-öğretim süreç ve ürünlerinin niteliğinin belirleyicisi olduğu söylenebilir. Araştırmanın amacı öğretmen adaylarının değer önceliklerinin belirlenmesidir. Bu araştırma, öğretmen adaylarının değer önceliklerini ortaya koymaya çalışan betimsel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Rokeach Değer Envanteri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sıralama yargılarına dayalı ölçekleme tekniği ile yapılmıştır. Bu yöntemle bir değerin kişide varolup olmamasından çok, kişinin bu değerleri nasıl öncelediği belirlenmektedir. Envanter, alfabetik olarak sıralanmış 18’er adet amaçsal ve araçsal değer listesinden oluşmaktadır. Envanterde yer alan amaçsal değerler sıralama yargılarına dayalı ölçekleme tekniği kullanılarak analiz edildiğinde, öğretmen adayları tarafından en çok (ağırlıklı) öncelikli tercih edilen amaçsal değer “aile güvenliği” değeri, en az tercih edilen amaçsal değer “zevk” değeridir. Envanterde yer alan araçsal değerlerden öncelikli tercih edilen araçsal değer “dürüstlük” değeri, en az tercih edilen araçsal değer ise “itaatkârlık” değeridir.

Abstract

Values which may be defined differently in various disciplines are the main determinants ofdecision making process for people. In this framework teachers, as one of the most fundamentalactor of formal education institution, and their values will be the determinant of the quality forteaching-learning process and products.The purpose of this research is to determine the valuepriorities of teacher candidates in Turkey. Rokeach Value Survey (RVS) was used as a datacollection tool. The rank order judgements scaling technique was used in order to analyze theresearch data. In this technique, it is determined that how a person prioritizes values rather thanwhether a value is possessed by the person. The RVS consists of two alphabetically ordered listsof 18 values as terminal and instrumental values.When the terminal values in RVS are analyzedusing the scaling technique based on ranking judgments, the most commonly (predominantly)preferred value by teacher candidates is “family security”, while the least commonly preferredterminal value is “pleasure”. Among the instrumental values in the RVS, the most commonly(predominantly) preferred value is the “honesty”, while the least commonly preferred one is the“obedience”.