Samsun Balık Pazarlarından Gökkuşağı Alabalığı Tüketimi ile Ağır Metallerin İnsan Sağlığı Risk Değerlendirmesi

Human Health Risk Assessment of Heavy Metals Via Dietary Intake of Rainbow Trout from Samsun Fish Markets

Özet

Balıklar Karadeniz kıyılarında halkın beslenmesinin önemli bir parçasıdır. Canlılar için üç esansiyel (Fe, Zn, Cu) ve üç esansiyel olmayan (Pb, Hg, Cd) ağır metal konsantrasyonları Samsun balık pazarından alınan Gökkuşağı alabalıklarında belirlenmiştir. Bu çalışmada Gökkuşağı alabalığının yenilebilir dokularında tespit edilen toksik metallerin maksimum miktarları, 0,014 Pb mg kg-1 yaş ağırlık, 0,024 Hg mg kg-1 yaş ağırlık ve 0,018 Cd mg kg-1 yaş ağırlık olarak bulunmuştur. Maksimum toksik ağır metal değerleri, Türk Gıda Kodeksi (TGK) ve Avrupa Birliği mevzuatı tarafından izin verilen değerlerin oldukça altındadır. Tehlikeli katsayı (TK) değerleri, her metal için ayrı ayrı analiz edildiğinde belirgin bir riskin olmadığını göstermiştir. Ayrıca, tehlike indeksi (Tİ) de 1'den az bulunmuştur. Sonuçlardan, ağır metallerin Tİ’si tüm Gökkuşağı alabalığı tüketiciler için hiçbir risk olmaksızın güvenli olduğunu göstermiştir.

Abstract

Fish are an important part of the diet of the local people in the coasts of the Black Sea.The concentrations of three essential (Fe, Zn, Cu) and three non-essential (Pb, Hg, Cd) heavymetals were determined in Rainbow trout from Samsun fish market. In the present study, themaximum amounts of the toxic metals were 0.014 Pb mg kg-1 wet wt., 0.024 Hg mg kg-1 wet wt.and 0.018 Cd mg kg-1 wet wt. in the edible tissues of Rainbow trout. Maximum toxic heavy metalvalues are quite below the permitted values set by the Turkish Food Codex (TFC) and EuropeanUnion legislation. Hazardous quotient (HQ) values showed that there was no apparent risk wheneach metal was analysed individually. Moreover, hazard index (HI) was also found to be less than1. From the results the HQ of the heavy metals indicated that all Rainbow trout individuals weresafe with no risk to consumers from Samsun.