Petrol Kirliliği Kaynaklı Uluslararası Tazminat Sistemi ve Mesuliyetin Paylaştırılması

Petrol Pollution Sourced International Compensation System and Distribution of Liability

Özet

Dünya enerji ihtiyacının ciddi bir kısmı petrolden tedarik edilmektedir. Farklı ulaştırma modlarıylataşınsa da petrol ticareti için düşük maliyetli olduğu için en çok deniz ulaştırma modu kullanılmaktadır.Denizlerdeki yoğun petrol taşımacılığı çevresel riskleri tetiklemektedir ve petrol tankerlerindenkaynaklanan kazalar sadece kıyı devletlerindeki yapıları değil kirlenen alanlardaki insanlarınyaşamlarını da etkilemektedir. Bu sebebe binaen petrol kirliliğinden zarar görenlerin tazmin edilmesibir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Tanker gemileri kaynaklı petrol kirliliği mağdurlarının tazminedilmesi için bazı çabalar gösterilmiştir. Bu bağlamda 1969 Hukuki Sorumluluk Sözleşmesi (CLC1992) ve 1971 Fon Sözleşmesi (Fon 1971) geliştirilmiştir ve bunlar sonradan CLC 1992 ve Fon 1992Sözleşmeleri ile ve son olarak üçüncü kademe tazminat sistemini teşkil eden Ek Fon Protokolü ileikame edilmiştir. Bu düzenlemelerde, mesuliyet yükünün çoğunluğu Petrol Kirliliği Tazminat (IOPC)Fonlarına (1992 Fonu ve Ek Fon) katkıda bulunan petrol ithal eden şirketlerin omuzuna yüklenmiştirve bu petrol ithal eden şirketler ve tanker gemisi malikleri arasında açık bir eşitsizliğe yol açmıştır.Bundan dolayı, petrol ithal eden şirketler lehine, gemi malikleri adına Uluslararası P&I Kulüpler Grubugönüllü olarak STOPIA ve TOPIA adlı iki mekanizma geliştirmiştir. Bu çalışmada üç basamaklıtazminat sistemi, STOPIA ve TOPIA mekanizmaları analiz edilmiştir. STOPIA ve TOPIA’nın ilk onyıllık gözden geçirme periyodu mesuliyetin dağıtılması hususunda değerlendirilmiştir ve görülmektedirki gelinen durum itibari ile tanker malikleri ile petrol alıcıları arasında mesuliyetin paylaştırılmasıhususunda bir dengeye ulaşıldığı görülmektedir.

Abstract

A significant part of the world's energy need are supplied from oil. Although it is transported with different modes of transportation, marine transportation mode is the most used for oil trade due to it’s low cost. Intense oil transportation in the seas triggers environmental risks and accidents stemming from oil tankers affect not only marine environment but also structures in the coastal states and people living in the polluted areas. For this reason, compensation of those who suffer from this oil pollution becomes a necessity. There have been some efforts to compensate the victims of tanker vessel sourced oil pollution. In this context, 1969 Civil Liability Convention and 1971 Fund Convention was developed and later on these were replaced with 1992 Civil Liability Convention, 1992 Fund Convention and finally Supplementary Protocol 2003 constituting third-tier compensation system. In these regulations, majority of the liability burden was put on the shoulder of the petrol importing companies by contributing to IOPC Funds (Fund 92 and Supplementary Fund) and this led to an apparent inequality between shipowners and petrol importing companies. Due to this, on behalf of the shipowners, International Group of P&I Clubs voluntarily developed two mechanisms called STOPIA and TOPIA in order to balance this situation for petrol receiving companies’ favor. In this study, third tier compensation scheme, STOPIA and TOPIA mechanisms have been analyzed. First annual review of STOPIA and TOPIA has ben evaluated with regard to liability distribution and it seems that a balance has been reached so far between tanker owners and petrol receivers regarding sharing of liability.