Çağımızın yeni kamusal mekanları olan alışveriş merkezlerine eleştirel bir bakış

Özet

Tarih boyunca, sosyal, siyasal ve ekonomik alandaki değişimler, kamusal ilişki ve kamusal mekan kavramları konusundaki anlayışları etkilemişlerdir. Kapitalizm öncesindeki dönemlerde kamusal ilişki gündelik hayattaki iş, eğlence ve dinlence aktivitelerinin iç içe geçtiği, kendiliğinden gelişen aktiviteler bütünü olarak görülmüştür. Kapitalist sistemin kendine özgü mantığı içinde ise gündelik hayatı oluşturan bu alanlar birbirlerinden ayrı bir şekilde tariflenmişlerdir. Bu bağlamda içinde yaşadığımız çağda kamusal ilişki kendiliğindenliğini kaybetmiş ve çağın dinamikleri doğrultusunda eğlence kavramı ile özdeşleşmiştir. Kamusal ilişki kavramına bakışta görülen bu değişim, kamusal mekan anlayışını da etkilemiş; çağımızın yeni kamusal mekanları alışveriş merkezleri haline gelmiştir

Abstract

Throughout history, social, political and economical changes have affected the public spaces, which housed the everyday life of cities. In pre-capitalist periods public activity have seen as spontaneous combination of everyday life activities, like work, entertainment and leisure and they all have diffused each other indivisibly. However, with the rise of capitalist system, these everyday life activities have become separate activities and required separate spaces. This new understanding about the everyday life of the cities has also been influential about both the definition of public activity and public space in our century. In that context while work activity become identical boring and isolated parts of metropolitan life, entertainment and leisure activities become identical with public life in metropolitan cities. Therefore, spaces including entertainment and lei-sure activities besides their main functions become the new public spaces in our age. Shopping malls, including leisure and commerce activities, have seen as the new public spaces in our age. This new understanding about public activity and public space has been influential on the space understandings of shopping malls. These spaces are transformed into public leisure complexes with the addition of several activities to their program and their spatial structure. So, as a result of this transformation, architectural spaces of the shop-ping malls also become a commodity that is both produced and consumed.