Sosyalizmden Kapitalizme Geçiş Sürecinde Rusya: Nasıl Bir Kapitalizm?

Russia In Period of Transition From Socialism To Capitalism: What Sort A Capitalism?

Özet

1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla sosyalizmden kapitalizme geçişin resmen ilan edildiği Rusya, gerek sahip olduğu ekonomik potansiyeli ve nüfusu, gerekse katı merkeziyetçi bir sistem mirasıyla, geçiş ekonomileri içinde özel bir yere sahiptir. 1992'de Uluslararası Para Fonu öncülüğünde kapitalizme "şok" geçiş yapan Rusya'da dönüşüm süreci oldukça sancılı olmuş ve sürecin başlamasından kısa bir süre sonra, 1998'de ülke, en ciddi ve ağır krizlerden birini yaşamıştır. Sosyalizmden kapitalizme geçişin sadece bir ekonomik sistem dönüşümü olmanın çok ötesinde toplumsal, kültürel, siyasi ve politik dönüşümleri de içeren çok boyutlu ve bir o kadar da karmaşık bir süreç olduğu dikkate alındığında, bu sürecin Rusya gibi köklü bir sosyalist sistem geleneğe sahip bir ülke için çok daha zor ve hassas olduğu bir gerçektir. Bu gerçek, süreci yönlendiren neoklasik reçetelere dayalı "şok terapi" stratejisinin ülkenin kendine özgü koşullarını dikkate almayan ve kurumsal dönüşümü göz ardı eden standart nitelikli reform politikaları ile birleştiğinde, Rusya'da nasıl bir sistem oluştuğunun sorgulanması da kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, geçiş sürecinde tercih edilen temel strateji ekseninde uygulamaya konan politikaların Rusya'da gerçek anlamda bir kapitalist sistem oluşturup oluşturamadığının incelenmesidir

Abstract

With the disintegration of the Soviet Union in 1991 and the official declaration of the transition from socialism to capitalism, Russia, both in terms of its economic potential and population and in terms of its inheritance of a strict centralist system has a special standing among transitional economies. Having undertaken a “shock” transition to capitalism under the leadership of the International Monetary Fund, this period was quite painful. Within a short time, the country underwent one of its most severe and painful crisis in 1998. Far beyond a transition from socialism to capitalism, bearing the multi-dimensional change in cultural, political and policy areas coupled with a complex process in mind, this transition was no doubt much more difficult and sensitive for a nation like Russia that had a rooted socialist tradition. This reality when combined with a “shock therapy” strategy based on neo-classical prescriptions that guided this process did not take into account the particular condition of the nation together with standard reform policies that ignored institutional change, it became inevitable to question what type of a system came about in Russia. In this context, the purpose of this study is to examine whether the policies put into the implementation within the axis of a basic strategy that was chosen during the transition period did in fact create a capitalist system or not in Russia