Türkiye Ekonomisinde 1980-2013 Dönemi Para Arzının Enflasyon Üzerindeki Etkisi

The Effect of Money Supply on the Inflation the Period between 1980-2013 in Turkey Economy

Özet

Türkiye'de ekonomik istikrarın sağlanması için enflasyon sorunu ile mücadelede farklı dönemlerde farklı para ve maliye politikaları uygulanmıştır. İzlenen bu politikalara rağmen enflasyon belli bir dönem istenilen düzeye çekilememiştir. Ancak son yıllarda enflasyondaki düşüş uygulanan politikaların etkinliğini göstermektedir. Bu politikalar sonucunda kısmen enflasyonda hedeflenen amaca ulaşılmıştır. Çalışmanın temel amacı para arzının enflasyon üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Ayrıca enflasyon olgusunun ilişkili olduğu diğer makro ekonomik değişkenler ile uygulanan politikaların etkinliği değerlendirilmiş ve bu bağlamda Türkiye'de 1980-2013 dönemi için para arzı, reel döviz kuru ve bütçe açığının enflasyon oranı üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Çalışmada para arzı, reel döviz kuru ve bütçe açığı gibi bazı makro ekonomik değişkenlerin enflasyon üzerindeki etkisi zaman serisi analizi ile incelenmiştir. Modelde bağımlı değişken olarak enflasyon oranı, bağımsız değişkenler ise para arzı, reel döviz kuru ve bütçe açığından oluşmaktadır. Yapılan çalışmada değişkenler arasındaki ilişki Johansen eştümleşme ve Granger nedensellik yöntemleriyle araştırılmıştır. Ulaşılan sonuçta modelde yer alan değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmuştur. Enflasyon ve para arzı değişkenleri arasında ise doğrudan bir nedensellik bulunamamıştır

Abstract

To provide the economic stability, in the fight against the inflation problem, various monetary and fiscal policies have been applied in different periods in Turkey. In spite of these policies, inflation has not been taken to the expected level in the certain period. However, in recent years the decline in the inflation has demonstrated that the policies which were implemented were effective. At the end of these policies, the object is achieved partly which, was targeted in the inflation. The main purpose of the study is to search the effect of money supply on inflation. Besides, the relationship between the effectiveness of the implemented policies and the other macro-economic variables which are related to the inflation phenomenon has been evaluated. In this context, for the period between 1980 and 2013 in Turkey, the money supply, reel exchange rates and budget deficit and their impact on the inflation has been discussed. In this paper, the effect of some macro-economic variables such as the money supply, reel exchange rate and budget deficit on inflation has been analyzed by using the time series analysis. In the model, the inflation rate is dependent variable, while the money supply, reel exchange rate and budget deficit are independent variables. At the same time, the relationship between variables has been researched by using the Johansen's co-integration and Granger's causality methodology. In conclusion, there has been a long-term relationship between the variables in the model. On the other hand, there has been no direct causality between the money supply and inflation variables