Sigara Paketlerinde Bulunan Birleşik Sağlık Uyarılarının Etkinliğinin Sosyal Pazarlama Açısından Değerlendirilmesi

Evaluation of the Effectiveness of Pictorial-Textual Health Warning Labels on Cigarette Packs in Terms of Social Marketing

Özet

Sigara içmek bireylerin sağlığını olumsuz bir şekilde etkilediği gibi; tütün ürünlerinin neden olduğu sağlık problemleri ekonomi üzerinde önemli bir yük teşkil etmektedir. Bu bakımdan, sigarayla olan mücadele devletleri ilgilendiren bir konudur. Türkiye Sağlık Bakanlığı, sigara paketleri üzerinde 14 farklı yazılı ve görsel sağlık uyarısının (birleşik uyarı) bulunmasını 2010 yılından beri zorunlu kılmıştır. Buna karşın, birleşik uyarıların ne ölçüde etkili olduğu konusu tam olarak bilinmemektedir. Bu bakımdan, bu araştırma yürürlükte olan 14 birleşik uyarısını etkinlik açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada katılımcılardan açık uçlu sorular ile etkili buldukları uyarıları değerlendirmeleri istenmiş; frekans analizi ile en etkili bulunan 3 görsel belirlenmiştir. Ayrıca ki-kare analiziyle en etkili bulunan 3 birleşik sağlık uyarısı ile cinsiyet, yaş ve sigara içme düzeyleri arasındaki ilişki test edilmiştir. Sonuçlar, cinsiyet ve sigara içme düzeyleriyle görsellerin etkili bulunmasının birbirinden bağımsız olmadığını ortaya koymuştur. Buna göre birleşik sağlık uyarılarını etkili bulan kadın katılımcıların sayısı, erkek katılımcılara oranla daha fazladır. Benzer şekilde sigara içme miktarı azaldıkça, daha fazla oranda katılımcı, birleşik sağlık uyarılarını etkili bulduğunu ifade etmiştir. Ancak, bulgular yaş grubuyla görsellerin etkili olarak algılanma durumu arasında bir ilişkinin olmadığını ortaya koymuştur

Abstract

Smoking negatively affects individuals’ health, and health problems caused by tobacco products are an important burden on the economy. Thus, struggle against cigarette is a topic of interest for governments. Turkish Health Ministry has mandated to place 14 different textual and pictorial health warnings (graphic warning label - GWL) on cigarette packs since 2010. However, the extent of GWLs effectiveness is not fully known. Therefore, this research aims to investigate 14 GWLs in terms of their effectiveness. During research, participators were asked to evaluate each GWL which they considered effective; the most effective 3 GWLs were determined by frequency analysis. Besides, the relations between the most effective 3 GWLs, gender, age and smoking levels were tested. Results revealed that the fact that GWLs were considered effective is not independent of gender and smoking levels. In this respect, the amount of female participants who considered GWLs as effective was proportionately higher than male respondents. In a similar vein, along with the decrease in smoking frequency, more respondents indicated that GWLs are effective. However, findings illustrated that there was no relation between age and the fact that whether GWLs are perceived as effective