Dunning’in Sahiplik Avantajının Otel ve Benzeri Konaklama İşletmelerininPerformansı Üzerine Etkisi: OECD Ülkeleri Örneği

The Effect of Dunning's Ownership Advantage on the Performance of Hotels and Similar Accommodation: The Case of OECD Countries

Özet

Amaç – Bu çalışma uluslararasılaşma teorilerinden biri olan Eklektik Paradigma ve bu paradigmanınunsurlarından biri olan sahiplik avantajının OECD’de bulunan oteller ve benzeri konaklama yerlerinde(NACE=5510) faaliyet gösteren şirketlerin performansına etkisini ölçmektir.Yöntem – Çalışmada; OECD ülkelerinde bulunan otel ve benzeri 105 konaklama işletmelerinin verileri ilekurulan model, panel veri yöntemi ile incelenmiştir. Model ilk olarak OECD ülkesinde faaliyet gösteren 73şirketin 10 yıllık verisi (2010-2019) ile incelenmiş ardından modele Türkiye eklenerek 4 yıllık (2015-2018)veri ile tekrar incelenmiş ve sonuçlar ayrı ayrı açıklanmıştır. Bulgular – Çalışmanın sonucunda ilk olarak OECD ülkelerinde faaliyet gösteren otel ve benzeri konaklamayerlerinin sahiplik avantajının firma performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Analiz sonuçları buşirketler için her iki modelde de firma büyüklüğünün performansa etkisi olmadığını ortaya koyarken,maddi olmayan duran varlıkların performansa etkisini ortaya koymuştur. Birinci modelde çalışan başınaciro performans ilişkisi anlamsız çıkarken bu değişken ikinci modelde anlamlı çıkmıştır. Yine bu şirketleriçin birinci modelde uluslararası ortaklık payının %10 - %50 arasında firma performansına etki ettiğigörülmüştür. Kurulan ikinci modelde bu değişken anlamsız çıkmıştır ve modelden dışlanmıştır.Tartışma – Araştırmanın sonuçları kurulan modelin daha da genişletilebileceğine dair kanıtlarsunmaktadır. Veri kısıtlılığı buradaki temel sorun olmaktadır. Kurulan model sahiplik avantajını ölçmek ileberaber eklektik paradigmanın diğer unsurları hakkında bilgi vermemektedir. İlerleyen çalışmalarda modelbu yönde yeniden oluşturularak literatüre katkı vermesi beklenebilir.

Abstract

Purpose – The purpose of this study is to measure the effect of the Eclectic Paradigm, one of theinternationalization theories, and the ownership advantage (OLI Model), one of the elements of thisparadigm, on the performance of companies operating in OECD hotels and similar accommodation (NACE= 5510). Design/methodology/approach – The method of the study is to examine data of 105 hotels and similarhotels in OECD countries using the panel data method with established model. The model operates as thecompany's 10-year data for 73 OECD countries (2010-2019) and then examined again by adding a model inTurkey examined four years (2015-2018) of data and results are disclosed separately. Findings – As a result of the study, firstly, the effect of ownership advantage of hotels and similaraccommodation places operating in OECD countries on firm performance was examined. The results of theanalysis revealed that firm size has no effect on performance in both models for these companies, while theeffect of intangible fixed assets on performance is revealed. While the relationship between performance onturnover per employee was found to be insignificant in the first model, this variable was found to besignificant in the second model. Again for these companies, in the first model, it has been observed that theinternational partnership share affects the firm performance between 10% and 50%. In the second modelestablished, this variable was found to be meaningless and was excluded from the model. Discussion – The results of the research provide evidence that the established model can be furtherexpanded. Data limitation is the main problem here. The established model does not provide informationabout the other elements of the eclectic paradigm, although it measures the ownership advantage. In futurestudies, the model can be reconstructed in this direction and it can be expected to contribute to the literature.