Dergiler / İşletme Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 14 - Sayı: 1
Çalışanların İş Yerlerindeki Çevreci Davranışları İle Yeşil İş Yeri İklimi Algıları İlişkisinde Algılanan Tüketici Etkinliğinin Düzenleyiciliği
- Sayfa
- 433–448
- DOI
- —
Özet
Amaç – Bu çalışmanın amacı, çalışanların iş yerlerinde gerçekleştirdikleri çevre dostu davranışlar ile yeşil iş yeri iklimi algıları arasındaki ilişkide algılanan tüketici etkinliğinin düzenleyici rolünün incelenmesidir. Yöntem – Çalışma kapsamında yeşil iş yeri iklimi algısının çevreci davranışlara etkisi ile bu ilişkide algılanan tüketici etkinliğinin düzenleyici rolünü ele alan bir model geliştirilerek, elde edilen veriler doğrultusunda modelin anlamlılığı ve geçerliliği ele alınmıştır. Çalışmada, 23 ildeki 412 kamu ve özel sektör çalışanından çevrim içi anket yöntemi aracılığıyla veri elde edilmiştir. Oluşturulan modelin geçerliliğinin ölçülmesi amacıyla AMOS programı aracılığıyla doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler ışığında; yeşil iş yeri iklimi algısının çevreci davranışlara olumlu etkisinin incelenmesinde SPSS programı aracılığıyla basit doğrusal regresyon analizinden, bahse konu ilişkide algılanan tüketici etkinliğinin düzenleyici rolünün incelenmesinde ise düzenleyici değişken içeren regresyon analizinden faydalanılmıştır. Bulgular – Araştırma sonucunda, çalışanların yeşil iş yeri iklimi algılarının iş yerlerinde sergiledikleri çevre dostu davranışlar üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkide bulunduğu görülmüştür. Algılanan tüketici etkinliği faktörü ise bu ilişkide düzenleyici bir rol üstlenmektedir. Tartışma – Elde edilen sonuçlar ışığında, yeşil iş yeri iklimi algısının çevreci davranışları olumlu yönde etkilemesi nedeniyle işletme yöneticilerinin tasarruf veya geri dönüşüm gibi çevre dostu faaliyetleri desteklediklerini ve çalışma ortamlarını buna uygun düzenlediklerini çalışanlara etkin bir dille aktarabilmelerinin önem arz ettiği, birim yöneticilerinin çevre dostu davranışlarda bulunmakla ilgili liderlik rolünü üstlenmeleri gerektiği ortaya koyulmuştur. Bunun yanı sıra; işletme birimlerinin çevre dostu davranışlarının sonuçlarından diğer çalışanların haberdar edilmesi amacıyla kurum içi iletişimin arttırılması gerektiği, böylece sosyal normun etkisinin kuvvetlendirilebileceği düşünülmektedir. Bireylerin çalışma ortamlarında da tüketici rollerini sürdürdükleri dikkate alındığında işletme tarafından çalışanlara yönlendirilecek teşvik edici mesajlar ve faaliyetlerde tüketici etkinliğinin vurgulanmasının ve çevreci davranışlar hususunda bireysel hedefler koyulmasının da algılanan tüketici etkinliği kavramının etkisini artırabileceği sonucuna varılmıştır.
Abstract
Purpose – The purpose of this study is to examine the moderator role of perceived consumer effectiveness in the relationship between employees’ pro-environmental behavior in workplaces and their perception of green workplace climate. Design/Methodology/Approach – In scope of this work, a model has been introduced which addressed the positive effect of green work climate toward proenvironmental behaviors in workplace and the moderator effect of perceived consumer effectiveness to this relationship. In line with the data obtained, the significance and validity of this model were discussed. In this study, data was obtained from 412 employees in 23 provinces employed in public and private sectors. Simple Linear Regression Analysis was used through SPSS program to examine the effect of green workplace climate factor on pro-environmental behavior. Regression analysis including moderator variable was used to analyse the moderator role of perceived consumer effectiveness in the said relationship. Confirmatory Factor Analysis was carried out using the AMOS program in order to measure the validity of the research model. Findings – As a result of this research, it was seen that employees' perceptions of green workplace climate had a positive and significant effect on their environmentally friendly behavior in workplaces. The perceived consumer effectiveness factor plays a moderator role in this relationship. Discussion – According to obtained results, it is important that business managers should support pro-environmental behaviors such as conservation or recycling and that they should be able to effectively communicate with employees that they have designed their work environment accordingly, as the perception of green workplace climate positively affects pro-environmental behaviors. It is thought that business managers should assume the leadership role and the influence of the social norm can be strengthened by increasing the communication between the units regarding their pro-environmental behaviors’ results. Considering that employees also maintain their consumer roles in work environments, it was concluded that emphasizing consumer effectiveness in proenvironmental behaviors and encouraging messages to be directed to employees by the enterprise and setting individual goals regarding environmental behavior may increase the effect of the perceived consumer effectiveness concept.