Toplumsal Mutluluk için Eğitim ve Endüstride Yeni Nesil Mühendislik Etiğini Hayata Geçirmek: Türkiye’den Dünyaya Mikroskobik Bir Bakış

Implementing Next-Generation Engineering Ethics in Education and Industry for Social Happiness: A Macroscopic Overview from Turkey to the World

Özet

Mühendis, bir ürünün tasarımından test edilmesine kadar bir dizi süreçte yer alan bir profesyoneldir. Mühendisler, kendi alanları ile ilgili makineler, yapılar, hatta veri sistemlerin sürekli olarak kurulumunu ve bakımını yapan uzmanlardır. Bunanla birlikte günümüzde teknolojinin kapsadığı alan öyle genişledi ki, toplumun günlük yaşamdaki birçok faaliyetinden de artık mühendisler sorumlu hale geldiler. Ancak, hâlihazırda mühendislerin belirsiz sorumluluklarla donatılmış olması ortaya pek çok sorunun çıkmasına da olanak tanımaktadır. Etik farkındalığın kazanılması ve sürdürülebilirliği elbette deneyim ve kıdemle birlikte gelen bir durumdur, ancak karşı karşıya kaldığımız problemler gösterdi ki, etik kuralların öğrencilere öğretilmesi yolunda da bir kafa karışıklığı var. Küreselleşen dünyamızda artan yapay zeka uygulamalarına paralel olarak mühendislerin karşılaştığı etik sorunlar da artmaktadır. Sonuç olarak, mühendislik etiği ile ilgili öğrenme teknikleri de değiştirilmelidir. Bu çalışmada; mühendis adayı öğrencilere etik kuralları ciddiye almalarının önemi hatırlatılırken, öğreticilere de bununla ilgili eğitsel faaliyetleri nasıl yapacakları konusunda ipuçları sunulmaktadır. Mühendisin etik ile mücadelesi, karşılaştığı sorunları çözmek için öğrencilik yıllarında kazanması gereken donanımlar ve bunların sürdürülebilir hale getirilmesi için yapılması gerekenler tartışılmıştır. Ayrıca, özerkleşen endüstride mühendislik etiği standartlarının yükseltilmesi için yapılması gerekenler ve mühendislik fakültelerinde “mühendislik etiği” dersinin sunum şekli karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmada, yeni nesil etik problemler ve gelecek için atılması gereken adımlar da sunulmaktadır. Belki her birisi ayrı ayrı incelenmesi gereken bu konu başlıklarına toplu bir göz gezdirme yapılmıştır.

Abstract

An engineer is a professional who is involved in series of processes from designing to testing products. Engineers are experts in their specific fields and are constantly innovating and maintaining a variety of machines, structures, and data systems. However, the technology areas have expanded so much that engineers are now responsible for many social activities in daily life. Therefore, the fact that engineers are already equipped with unspecified responsibilities allows many problems to arise. Certainly, the acquisition and sustainability of ethical awareness are accompanied by expertise and seniority, but the problems we face today show confusion to be present in how students are taught ethical rules. The ethical problems faced by engineers has increased in line with the increase in artificial intelligence applications in our globalizing world. Consequently, learning techniques regarding engineering ethics should also be changed. While this study reminds candidate engineers of the importance of ethical rules, it also provides teachers with some tips about educational activities from an engineer’s perspective. This study discusses the struggle engineers face regarding ethics, the skills they should gain in school to solve the problems they face, and what should be done to make ethics sustainable. In addition, the study comparatively addresses what needs to be done to raise engineering ethical standards in self-governed industries and the way engineering ethics education is presented in engineering faculties. The study also presents the ethical problems of the new generation and the steps to take for the future. The study only presents a brief review of the above topics, each of which needs to be examined separately in detail.