Abbasi İdaresi altında Ermeniler ve Ermeni isyanları

Özet

Bu makalede Abbasi Devletinin, Ermeniler in yaşadığı bölge olan ―Ermeniye‖üzerindeki politikaları ve Ermeniler in Abbasi idaresine karşı çıkardıkları isyanlarele alınac aktır. Ermeniye bölgesi, Hz. Ömer dönmeminden itibaren İslâm idaresialtına girmeye başlamış, Hz. Osman ve Emeviler döneminde bölgede hâkimiyettesis edilmeye çalışılmıştır. Abbasiler dönemine gelindiğinde Ermeniye bölgesinde ciddi huzursuzluklar meydana gelmiş ve Müslüman valilerin himayesinde olanmahalli Erme ni yöneticileri Abbasi idaresine karşı isyan etmiştir. Bu isyanların enetkilisi Halife Mütevekkil (847 -861) döneminde meydana gelmiştir. Bu dönemdeErmeniye ve Azerbaycan bölgesine atanan Müslüman v aliler bölgedeki hâkimiyeti sürdürmeye çalışmışlardır. Ancak gerek uzun yıllar boyunca bölgeyi ve Ermenileri himayesinde bulunduran Bizans İmparatorluğu nun bölgede etkin olmayabaşlaması ve gerekse isyanlar sırasında Müslüman valilerin tutumu üzerine X.y üzyılın ortalarından iti baren bölge Abbasi idaresinden çıkmıştır.

Abstract

In this article, policies of Abbasid State in the region of ―Ermeniye‖ whe reArmenians used to inhabit and Armenian revolts against to the Abbasidadministration will be discussed. The region of ―Ermeniye‖ had started to comeunder the rule of Islam since the period of the Caliph Umar and the region wastried to be dominated in the periods of Caliph Uthman and Umayyads. Within theperiod of Abbasids, some serious unrests occurred in Ermeniye and localArmenian managers under the auspices of Muslim governors rebelled againstthe Abbasid administration. The most effective of these rebellions occurredduring the period of Caliph Mutawakkil ( 847 -861 ). During this period, Muslimgovernors appointed to Armenia and Azerbaijan tried to sustain the dominancein the region. However, because of the Byzantine Empire, dominating the regiona nd Armenians for many years, began to be influential in the region and becasueof Muslim governers attitudes during the rebellions, the region got out of thehand of Abbasid administration in the Mid 10th -century.