Dergiler / İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2001 / Cilt: 27 - Sayı: 1

Kısraklarda erken embriyonik ölümlerin progesteron ve gonadotrophin relaasing hormon (GnRH) ile engellenmesi

Prevention of an early embrionic loss with progesterone and gonadotrophin releasing hormone (GnRH) in mares

Sayfa
229–241
DOI
—

Özet

Bu çalışmada fertilitesi düşük veya daha önce embriyonik ölüm yapmış toplam 27 adet İngiliz kısrakta, embriyonik ölümlerin engellenmesi için progesteron ve Gonadotrophin releasing hormon (GnRH) kullanılması amaçlandı. Çalışmanın materyalini yaşları 10-16 arasında değişen toplam 27 İngiliz kısrak oluşturdu. Bu kısraklardan 6 tanesi bir önceki sene embriyonik ölüm yapmış, 21 tanesi birkaç kez intrauterin tedavi görmüş hayvanlardı. Kısraklarda gebelik teşhisleri, son tohumlamadan 14-16 gün sonra ultrasonografik muayene ile yapıldı. Kısraklar 4 gruba ayrılarak 3 farklı tedavi yöntemi uygulandı ve 4. grup kontrol grubunu oluşturarak herhangi bir tedavi görmedi. Tedavi l (T 1) n=8 : Gebeliğin 16. gününden, 40. gününe kadar 4 gün ara ile 1000 mg MAP i.m. olarak verildi. Tedavi 2 (T 2) n=5 : Gebeliğin 16. gününden, 40. gününe kadar 4 gün ara ile 1000 mg MAP ve 35. günde tek doz 0.042 mg Buserelin acetate i.m. olarak verildi. Tedavi 3 (T 3) n=5 : Gebeliğin 35. gününde tek doz 0.042 mg Buserelin acetate i.m. olarak verildi. Kontrol n=9 : Gebeliğin 16. gününden 48. gününe kadar hiçbir tedavi uygulanmayan fertilitesi düşük kısraklardan oluşmuştur. Gebeliklerinin 16-18. günlerinde 4 gün ara ile alınan kan serumu örneklerinde progesteron değerleri R.I.A. ile tespit edildi. T l grubu kısraklardaki progesteron değerleri kontrol grubuna paralel seyretti ve 36-40. günlerde meydana gelen düşüşlerden fazla etkilenmedi. Progesteron uygulamasının yanısıra 35. günde GnRH uygulanan T 2 grubunda 36-40. günlerdeki düşüş daha belirgin olmuş ancak 40.günde progesteron uygulamasından sonra tekrar artmıştır. Sadece 35. günde GnRH uygulanan T 3 grubunda 35. günden sonraki düşüş 44. güne kadar devam etmiştir. Gebeliklerinin 28, 35, 40 ve 48. günlerinde yapılan ultrasonografik kontrollerde tedavi gruplarına ait hiçbir kısrakta embriyonik ölüm gözlenmezken, kontrol grubu kısraklardan bir tanesinde (%11.1) 40. günde yapılan ultrasonografik muayenesinde embriyonik ölüm meydana geldiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kısraklarda fertilite düşüklüğünün önemli nedenlerinden biri olan luteal yetersizliğin engellenmesinde klinik bulgular ve serum progesteron seviyeleri dikkate alındığında, gebeliğin en kritik dönemi olan 16-48. günlerde, serum progesteron değerini yüksek tutan ve dalgalanmalardan fazla etkilenmeyen 4 gün ara ile 1000 mg MAP uygulamaları (Tl) tavsiye edilebilinir. Ancak embriyonik ölümlerin nedenlerinin sadece luteal yetersizlik olmadığı ve birçok nedene bağlı olduğu unutulmamalıdır.

Abstract

The aim of this study was to use GnRH and progesterone to prevent embrionic loss in mares with embrionic death or infertility history. The material was 27 thoroughbreed mares between 10-16 years of age. Six of these mares had embrionic death and 21 have been treated for many times by intrauterin route. Pregnancies were diagnosed by ultrasonography after 14-16 days from the last insemination. Mares were divided into four groups. Three different treatment methods were used in 3 ,of the -groups and the fourth group served as control without having any treatment. Treatment 1 (T 1) n=8 : 1000 mg MAP was given i.m. at 4- day intervals starting from day 16 until day 40 of pregnancy. Treatment 2 (T 2) n=5 : 1000 mg MAP was given i.m. at 4-day intervals starting from day 16 until day 40 of pregnancy and on day 35 of pregnancy a single dose of 0.042mg buserelin acetate was given i.m. Treatment 3 (T 3) n=5: On day 35 of pregnancy a single dose of 0.042 mg buserelin . acetate was given i.m. Control n=9 : This group comprised mares with low fertility rates which were at day 16 of their pregnancy and which had been given no treatment. Progesterone levels in the blood serum samples taken at 4-day intervals between 16-48 days of pregnancy were determined using R.I.A. Progesterone levels of the mares in group T l were parallel those of the control group but they were not affected by the drops formed during days 36-40 in control group. In group T 2, which had been given GnRH on day 35 of pregnancy as 'well as progesterone, the drop during days 36-40 was more obvious. However, this once again increased after application of progesterone on day 40. The drop on day 35 continued until day 44 in group T 3, which had only been given GnRH on day 35. While no embryonic deaths were observed in any of the mares in the treatment groups during the ultrasonographic check-ups carried out n days 28, 35, 40 and 48 of the pregnancies,l embryonic death (11. l %) on day 40 was determined in one of the mares in the control group. As a result, when clinical findings and serum progesterone levels are taken into consideration in the prevention of luteal insufficiency, which is one of the important reasons of low fertility in mares, 1000 mg of MAP applications at intervals of 4 days (T 1) can be recommended. These applications unaffected by changes and keep the serum progesterone level high during days 16-48, which are the most critical days of pregnancy. However, it should be kept in mind that luteal insufficience is not the sole cause of embryonic deaths and that there are many different reasons.