ABD'nin Hazar Enerji Politikası ve Türkiye

Özet

Ekonominin temel girdisi olan enerji, gelişimin de en önemli öğesidir. 19. yüzyıldan itibaren enerji kaynaklarına sahip olmak ve/veya enerjiyi güvenli yollarla sağlamak devletlerin temel amaçlan arasında yer almıştır. Enerji jeopolitiğine bakıldığında, dünyada bir ikilemin varolduğu görülmektedir: gelişmiş ülkeler enerji fakiriyken azgelişmiş/gelişmekte olan ülkeler enerji zenginidir. Bu yüzden enerji, uluslararası ticarette arz ve talep eksenleriyle tanımlanan konumlandırmalann ana unsurunu oluşturmuştur. 1990'h yıllarla beraber, yoğun enerji talebiyle gelişmiş bir ülke olarak soğuk savaşm galibi Amerika Birleşik Devletleri ile enerji arz potansiyeli yüksek iki eksen -yenik SSCB ile egemenliklerini yeni kazanan eski SSCB ülkeleri- enerji diplomasisinde karşı karşıya gelmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, Hazar enerji kaynaklarına ilişkin Clinton'dan bu yana ABD'nin Hazar politikasını ortaya koymaktır. Çalışmada, ABD'nin Hazar ülkeleri ile ilişkisi, bu ilişkinin gelişimi, ardından gelen süreçte, Bush iktidarı ile bu bağm aldığı yeni biçim, ABD'nin Hazar enerji stratejisi çerçevesinde ele alınmaktadır.

Abstract

Energy, as the basic input of economy, is the vital prerequisite for development. Being an energy-rich country and/or supplying secure energy has been the most fundamental objectives of states since 19th century, hi energy geopolitics, world has a dilemma: developed countries are energy poor but underdeveloped/developing countries are energy rich. As a consequence, energy became a main subject of international trade in supply and demand axis. In the beginning of the 1990's, as a victorious of the cold war and a country in need of energy, the USA, faces the defeated side of the cold war, energy rich the USSR and former USSR countries in this relationship. The main purpose of this study is to analyse US policy on Caspian energy resources since Clinton period. Inthis paper, the energy relations between US and Caspian countries and its development with the evolution of Bush's administration, are discussed.