Dergiler / İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 57 - Sayı: 2
Changes in physical properties of fine - textured soils occurred within a rotation period of 21 years in Pinus pinaster (Aiton) plantations established by mechanized soil preparation methods
- Sayfa
- 43–59
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Kerpe araştırma ormanında 1978 yılında Pinus pinaster (Aiton) ağaçlandırma sahalarında uygulanan farklı makineli toprak hazırlama metotlarının toprakların fiziksel Özellikleri üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Çalışmada 5 farklı makineli toprak işleme metodu kullanılmıştır. Bunlar; 1) D 85 -A 12 Komatsu buldozerin arkasına eklenmiş dip kazanlar (riper) ile şeritler halinde toprak işlemesi (0-60 cm) 2) Dip kazan pulluk ile şeritler şeklinde çift sürüşlü gradoni tesisi 3) ağır diskaro ile tam alanda iki geçişli üst toprak (0-30 cm derinlikte) işlemesi 4) komatsu buldozerin arkasına takılmış dip kazanlar ile tam alanda derin toprak işlemesi (30-60 cm) ve bunu takiben ağır diskaro ile tam alanda iki geçişli üst toprak işlemesi 5) komatsu buldozerine takılmış tarak ile bitki örtüsünün temizlenmesi (kontrol parselleri). Toprak işleme çalışmalarından 21 yıl sonra (1999 yılı) sahadan alman toprak örnekleri üzerinde tekstür, hacim ağırlığı, toplam boşluk hacmi, hava kapasitesi, maksimum su tutma kapasitesi, geçirgenlik ve nem ekivalanı ölçümleri yapılmıştır. Sonuçlar, bu çalışmadan önce aynı araştırma alanında 1978 ve 1986 yıllarında yapılan çalışmaların aynı toprak özellikleri ile ilgili sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuçlar; 0-60 cm derinlik kademesindeki toprakların tekstürlerinin 2. işlem parseli hariç, diğer işlem parsellerinin tamamında 21 yıl içerisinde inceden orta inceye değiştiğini göstermiştir. 0-60 cm derinlik kademesindeki toprakların makineli toprak işlemeleri ile hacim ağırlığı, maksimum su tutma kapasitesi, hava kapasitesi ve toplam boşluk hacmi değerlerinde meydana gelen iyileşmeler, kontrol ve 3. işlem parsellerinin hacim ağırlıkları ve toplam boşluk hacimleri hariç diğer işlem parsellerinde ilk sekiz yılda (1978-1986) bozulmuştur. Aynı sürede 0-15 cm, 15-30 cm, 30-45 cm ve 45-60 cm derinlik kademeleri dikkate alındığında yukarıda belirtilen ilk üç özellikte istatistiki anlamda önemli bozulmalar meydana gelmiştir. Bununla birlikte toprakların toplam boşluk hacimleri 2., 3. ve 4., hava kapasitesi kontrol, 2., 3. ve 4., işlem parsellerinin 0-60 cm lik derinlik kademelerinde 1986 dan 1999 yılına kadar geçen sürede iyileşmiştir. Son 13 yılda (1986-1999) 0-15 cm ile 45-60 cm derinlik kademelerinin hacim ağırlığı; 0-15cm, 30-45 ve 45-60 cm derinlik kademelerinin hava kapasitesi değerlerinde olumlu yönde iyileşmeler ortaya çıkmıştır. Ağaçlandırmanın 21 yıllık rotasyon süresinde toprakların maksimum su tutma kapasitelerinde önemli bozulmaların meydana gelmesine karşılık nem ekivalanı ve geçirgenlik değerlerinde önemli bir farklılık saptanamamıştır. Bu araştırmanın diğer bir sonucu da, toprakların fiziksel özelliklerinde farklı makineli toprak işleme metotları ile meydana getirilen ve istatistiki anlamda önemli olan farklılıkların toprak işlemelerinden itibaren geçen 8 yıllık bir zaman süresinde ortadan kalktığının belirlenmiş olmasıdır.
Abstract
This study was conducted to examine the changes in physical properties of soils prepared with different methods in Kerpe (Turkey), in 1978. The site preparation methods were: 1) strip soil preparation (0-60 cm) with rippers mounted to D 85-A 12 Komatsu bulldozer (Tl), 2) strip soil preparation (0-45 cm) (as gradoni terraces - bench terraces with 12-15 % reverse slope and 60-80 cm wide) with double pass of a tined plough (T2), 3) complete area topsoil preparation (0-30 cm) with double pass of a heavy disk harrow (T3), 4) complete area deep soil preparation (30-60 cm) with rippers mounted to a Komatsu bulldozer followed by a complete topsoil preparation (0-30 cm) with a heavy disk harrow (T4), 5) control plantation plots cleared with a rake mounted to a Komatsu bulldozer where no soil preparation operation was carried out following clearing of the coppice cover (0-30 cm) (C). Twenty one years after soil preparation in November 1999, soil core samples taken from different depth layers and were analyzed for soil texture, bulk density, total porosity, air-filled pore space, maximum water-holding capacity, permeability and moisture equivalent. The results were compared with those of two previous investigations performed at the same study site in 1978 and 1986. The results revealed that fine-textured soils changed to moderately fine-textured soils in 0-60 cm depth layers of all treatment plots (except T2) in 21 years. The conditions of soil bulk density, maximum water-holding capacity, air-filled pore space and total porosity significantly deteriorated for the depth layers of 0-60 cm of all treatment plots (except bulk density and total porosity of C and T3 plots) in the period of the first 8 years (from 1978 to 1986). When 0-15 cm, 15-30 cm, 30-45 cm and 45-60 cm soil depth layers are considered separately, the conditions of only the first three properties significantly deteriorated in the same period. However, significant improvements occurred in the conditions of total porosity and air-filled pore space for the soils in 0 to 60 cm depth layers of T2, T3 and T4; C, T2, T3 and T4 treatment plots from 1986 to 1999, respectively. The conditions of bulk density also recovered only for the depth layers of 0-15 cm and 45-60 cm, and the conditions of air-filled pore space recovered only for the depth layers of 0-15 cm, 30-45 cm and 45-60 cm in the last 13 years (from 1986 to 1999). Significant deteriorations were observed in the maximum water-holding capacity during the rotation period of 21 years. No significant differences were observed in the conditions of moisture equivalent and permeability in 21 years. It is to underline that the significant differences in conditions of physical soil properties observed following the soil preparation with different methods became non-significant after the period of first 8 years.