İstanbul' daki tarihi anıt ve yapılarda kullanılan kireçtaşlarının kirlenme ve ayrışmasında etkin faktörler

Effective factors in deterioration of limestones used in historical buildings and monuments in Istanbul

Özet

İstanbul'daki tarihi anıt ve yapıların çoğunda kullanılmış olan fosilli kireçtaşları zaman içinde kirlenme ve ayrışmaya maruz kalmıştır. Çevreden kaynaklanan su, gaz, rüzgar ve canlılar gibi parametreler, yapıda kullanılmalarından itibaren taşa etki ederler. Bunların etkileri ile etki süreleri, taşın petrografik, mineralojik, kimyasal ve fiziksel özelliklerine bağlı olarak değişmektedir. Kireçtaşlarının bileşimlerinin yanısıra, içerdikleri kavkıların boyutları, miktarları ve yönelimleri, kirlenme ve ayrışmalarında etkin parametrelerden birini oluşturmaktadır. Farklı özellikteki kireçtaşlarının birarada kullanılması, taşların kesimi, yüzeylerinin işlenme biçimi, traşlanmış olup olmamaları, eserlerde kullanım şekilleri, yapının üst veya temele yakın kesiminde veya farklı cephelerde kullanılmaları ayrışma ve kirlenmelerini değişik oranlarda etkilemiştir.

Abstract

Shelly limestone is used in many historical monuments and buildings, and it is subjected to environmental factors such as water, gas, wind, and human and animal activity. The effects of environmental factors resulting deterioration and their duration depend on the petrographical, mineralogical, physical and chemical properties of the rock. Chemical composition of the limestone, shell size, its abundance and orientation are also important parameters. The style of cutting, polishing, use style, site in which it was used effected the rate of deterioration.