Maraş üçlü eklem bölgesinde günümüzde etkin olan tektonik rejim

Özet

Afrika, Anadolu ve Arabistan kıtalarının oluşturduğu üçlü eklem bölgesinin Maraş civarında olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, üç levhanın buluştuğu bölgenin güncel tektoniğini incelemektir. Bu nedenle 36°-38° K enlemleri ve 35°-38° D boylamları arasında kalan bölgede 1951-2001 tarihlerinde oluşmuş 35 adet depremin P ve T eksenleri kullanılarak, bölgede etkin olan gerilme tensörü elde edilmiştir. Ayrıca, Ergin (1999) dan alınan 27 Haziran 1998 Adana depreminin ardından oluşan 40 adet sığ (15-20 km) ve 20 adet derin (30-35 km) artçışokun faylanma mekanizmaları kullanılarak kabuk altı ve kabuk içinde hakim olan gerilme eksenlerinin yönleri karşılaştırılmışım Bunun dışında, sığ ve derin artçışoklarrı P ve T eksenlerini birlikte kullanarak gerilme tensörü analizi yapılmıştır. Bu sonuçlar, Maraş üçlü eklemi için elde edilen gerilme tensörü ile karşılaştırılmıştır. Böylece, 1998 Adana depreminin bölgenin faylanma karakteristiğine (gerilme tensörüne) herhangi bir değişime neden olup olmadığı araştırılmıştır. Gerilme tensörü analizi Gephart (1990) yöntemi kullanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar şu şekilde özetlenebilir:1-) Maraş bölgesi için asal gerilme eksenlerinin azimut ve dalınılan $sigma_1$=(358,18), $sigma_2$=(203,71), $sigma_3$=(90,8) 2-) Bütün artçıları kullanarak elde edilen gerilme eksenleri $sigma_1$=(170,9), $sigma_2$=(17,80), $sigma_3$=(261,4). 3-) Sığ artçıları kullanarak elde edilen gerilme eksenleri $sigma_1$=(350,8), $sigma_2$=(80,86), $sigma_3$=(260,4). 4-) Derin artçıları kullanarak elde edilen gerilme eksenleri $sigma_1$=(87), $sigma_2$=(108,56), $sigma_3$=(273,33). Maraş bölgesi için elde edilen gerilme tensörü ile artçılar için elde edilen gerilme tensörü karşılaştırıldığında gerilme eksenleri arasında yaklaşık 10° lik bir fark gözlenmiştir. Bu fark büyük olasılıkla gerilme tensörünün elde edilmesinde kullanılan odak mekanizma çözümlerinin değişik kaynaklardan sağlanması nedeniyle yani kullanılan verinin homojen olmamasından kaynaklanmış olabilir.

Abstract

The African, Anatolian and Arabian plates form a triple junction that is considered to lie in the Maras and surrounding area. The aim of the study is to investigate present day tectonics acting in this region. For this, stress tensor analysis is applied utilising the P-and T- axes of 35 events occured in the region between 36°-38° N latitudes and 35°-38° E longitudes during 1951-2001. Thus, the characteristics of the faulting in the region are investigated. In addition, stress tensors are derived for 40 shallow and 20 deep aftershocks of 27 June 1998 Adana earthquake oblained from Ergin (1999). Moreover, a stress tensor analysis is obtained combining the whole aftershocks and the resull is compared with the stress tensor derived for the Maras triple junction region. Thus, it is examined if the 1998 Adana main shocks caused any changes in the characteristics of faulting (stress tensor) of the region or not. The stress tensor analysis was carried out using the method of Gephart (1990). The results we obtained are: 1-) The orientation of the pricipal stress axes azimuths and plunges for the Maras region are $sigma_1$=(358,18), $sigma_2$=(203,71), $sigma_3$=(90,8), 2-) The orientation of the pricipal stress axes for the whole afteschocks are $sigma_1$=(170,9), $sigma_2$=(17,80), $sigma_3$=(261,4), 3-) The orientation of the pricipal stress axes for the shallow aftershocks are $sigma_1$=(350,8), $sigma_2$=(80,86), $sigma_3$=(260,4), and 4-) The orientation of the principal stress axes for the deep aftershocks evenls are $sigma_1$=(87), $sigma_2$=(108,56), $sigma_3$=(273,33). The 10 degree bias between the stress tensors obtained for the Maras triple junction and the whole aftershock zone of the 1998 Adana earthquake is possibly because of the data oblained from different sources.