Çokal vadisindeki (Gelibolu) alüvyal zeminlerin sıvılaşma potansiyeli

Özet

Bu incelemede Çokal Vadisinde (Kuzeybatı Türkiye), halen çökelimini sürdürmekte olan alüvyal çökellerin sıvılaşma potansiyeli değerlendirilmiştir. Bu çökel birim, 30 metre ile 300 metre arasında değişen genişlikteki Çokal vadisi boyunca, maksimum 30 metreye varan kalınlıklardadır. Çalışma sırasında, DSİ tarafından açılan kuyulardan alınan numuneler üzerinde yapılan deneylerden, dane çapı dağılımları ortaya konmuştur. Vadideki yeraltısuyu seviyesi, kuru dönemlerde yüzeyden 4m derinliktedir. Yağışlı mevsimlerde ise, yeraltısuyu yüzeylenmektedir. Çokal vadisi Kuzey Anadolu fayının batı uzantısı olan Ganos fayına 1.5 km mesafededir. Bu yakın mesafeden dolayı, bir deprem sonrası gelişecek olan yer ivmeleri yüksek olacaktır. Elde edilen SPT sonuçları; sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesinde kullanılan, yer ivmesi - SPT değerleri - derinlik ilişkisini gözeten abaklara konarak değerlendirilmiştir. Çalışma alanı için elde edilen veriler, daha önce sıvılaşmış zeminlerin özellikleri ile mukayese edilmiştir. Araştırmada; Çokal vadisindeki alüvyal çökellerde sıvılaşma olayının oluşması için var olması gereken koşullar değerlendirilmiş ve çalışılan birim SK 36 kuyusu ve çevresinde 6,5-18m'lerde, SK 37 kuyusu ve çevresinde ise 3,5-7,5 ile 10-18m'ler arasındaki zeminlerin sıvılaşabilir zeminler olduğu ortaya konmuştur.

Abstract

In this study, the contemporaneous alluvial deposit was studied for its liquefaction potential in the Çokal valley (NW Turkey). This deposit has a maximum thickness of 30 m in the Çokal valley with a width of between 3Q-300m. The grain size distributions of the samples, taken from boreholes drilled by General Directorate of State tiydfaulic Works, have been determined. In the valley, the ground water level is observed at -4 m in the arid seasons, but rises to the surface after the rainy seasons. The valley is 1.5 km away from the western extension of the North Anatolian Fault (NAF), called Ganos Fault. It is certain that the ground acceleration will be very high if any earthquake occurs in this segment of the NAF because of its proximity to the investigation area. The liquefaction potential was evaluated by examining the relationship between SPT, depth and ground acceleration values. Lastly, conditions that may cause liquefaction were discussed and it is suggested that the soil between depths of 6,5-18m around the borehole SK36 and the depth 3,5-7,5 and 10-18m around the borehole SK37 have a substantial risk of liquefaction.