Medyan En Kısa Yol Problemi: Maliyet-Erişebilirlik Hedeflerine Yönelik Bir Çok Amaçlı Taşımacılık Problemi Uygulaması

Özet

Bu çalışmada, bir çok amaçlı taşımacılık problemi modeli olan "Medyan En Kısa Yol Problemi" (MEKYP) ele alınmıştır, Potansiyel uygulama alanları; demiryolu, çevre yolu, metro güzergahları ile havayolunda rota belirleme problemlerini kapsayan MEKYP"nde, biri hat uzunluğu, diğeri erişilebilirlik (kullanıcı maliyeti) olmak üzere iki hedef mevcut olup, amaç her iki maliyetin de minimize edilmesidir. Problemin çözüm aşamasında, ana hatta ait alternatif güzergahların belirlenmesi için "Double Sweep"yöntemi kullanılarak "K adet En Kısa Yol" hesaplanmıştır. K adet yol alternatifinin herbiri için, potansiyel ulaşım talebinin hatta erişim maliyeti hesaplanmıştır. "Hat uzunluğu" ve "erişilebilirlik" bileşenlerinden oluşan her bir çözüm, önceki çözüme göre avantaj sağlayıp sağlamadığına bakılarak elemeye tabi tutulmuştur. Sonuçta elde edilen baskın olmayan çözüm değerleri "alternatif çözümler"i oluşturmaktadır. Çalışmanın son bölümünde, baskın olmayan çözüm alternatiflerinin sübjektif değer yargılarının kullanılabildiği "Analitik Hiyerarşi Prosesi" (AHP) ile karar vericiler tarafından ne şekilde değerlenebileceği ele alınmaktadır.

Abstract

In this article Median Shortest Path Problem (MSPP) is presented as a multiobjective programming problem. Potential applications of the MSPP are the location of new railways, highways, subway lines and design of airline routes. MSPP is considered as a bicriteria problem, which objectives are "totalpath length" and "potential users costs". The goal is to minimize the two objectives. In the solution procedure of the problem, "K-th Shortest Path " is calcidated by using "Double Sweep Method". For each path alternative "user cost" is calculated. In the final step of the algorithm, solutions are compared with each other according to the path length and user costs. Nondominated solutions are eliminated, and final solutions are listed. In the last part of this study, it is shown that, how decision makers could evaluate alternative solutions by using Analytical Hierarchy Process.