Böbrek transplantasyonu yapılmış bir olguda tacrolimus (FK506) kullanımına bağlı geçici insüline bağımlı diabetes mellitus gelişimi

Transient insuline dependent diabetes mellitus due to the use of tacrolimus (FK506) in a renal transplant patient

Firdevs BAŞ, Ahmet NAYIR, Sevinç EMRE, Faruk ÖKTEM, Ilmay BİLGE, Aydan ŞİRİN

Özet

Tacrolimus (FK506) solid organ transplantasyonu sonrası primer immunosupressif tedavide kullanılan yeni bir immunosupressif ilaçtır. İstenmeyen etkilerinden biri insüline bağımlı diabetes mellitus (İBDM) gelişimidir. Bu olgu sunumunda, kliniğimizde izlenen, 20 yaşında Alport sendromuna bağlı kronik böbrek yetmezliği nedeniyle 9 ay önce yurtdışında akraba dışı canlı donörden böbrek nakli olmuş ve böbrek transplantasyonu sonrası izlem sırasında tacrolimus kullanımına bağlı geçici diabetes mellitus gelişmiş bir erkek hastanın sunulması ve ilacın bu istenmeyen etkisinin tartışılması amaçlanmıştır. Olgumuzda daha önce yurt dışında başlanmış olan prednizolon, mycophenolate, tacrolimus ile üçlü immunsupressif tedavi sürmekte iken, transplantasyonun 9. ayında olguda hiperglisemi ve glikozuri saptanmış, kan glukozu giderek yükselerek 550 mg/dl olmuştur. Tacrolimus kesilip, 1 ünite/kg/gün kristalize insülin başlandıktan sonra, bir ay içinde olgunun insülin gereksinimi kalmamış ve immunosupresif tedavisi siklosporin A ile sürdürülmüştür. Halen graft fonksiyonu stabil olarak devam etmektedir. Sonuç olarak, tacrolimus kullanan renal transplant olgular İBDM gelişimi açısından çok yakın izlenmeyi gerektirmektedir.

Abstract

Tacrolimus (FK506) is a new immunosupressive drug using in primary immunosupressive treatment of solid organ transplantation. One of the adverse effects of tacrolimus is insuline dependent diabetes mellitus (IDDM). We aimed to report a 20 years old, male patient who had been performed a nonrelated donor kidney transplantation and to discuss the diabetogenic effects of tacrolimus therapy in children. At the 9th month of the transplantation when he was receiving triple immunosupressive therapy with tacrolimus, mycophenolate and prednisolone, glucosuria and hyperglicemia were detected in the patient, and blood glucose levels increased up to 550 mg/dl. Tacrolimus was discontinued, and insuline therapy was started at a dose of 1 U/kg/day. He did not necessiate insuline after an one month duration, and immunosupressive therapy was continued with cyclosporin A. Consequently, renal transplanted patients who use tacrolimus should be monitored carefully from the aspects of the risk of IDDM development.