Türkiye'de gazetecilerin sendikalaşma sorunları

Özet

Sendikalaşamama ve örgütlenememe ülkemizde sadece gazetecilerin değil diğer tüm iş kollarında çalışanların sorunudur. Türkiye’de ancak örgütlenme ile ilgili kanunun çıkmasından sonra sendikalaşma başlamıştır. Bu hak çalışanlar tarafından alınmamış, devlet eliyle verilmiştir. Sendikalaşma, ayraç içine alınıp tekelleşmeden, işsizlik baskısından, örgütlenme kültüründen ve hukuki boyuttan ayrı incelenecek bir kavram değildir. Dolayısıyla çalışmada bu etkenlere de değinilmiştir. İşsizlik baskısı ve taşeronlaşma da gazetecilerin belini büken nedenlerdendir. Gazeteciler, özellikle işsiz kalma korkusu ile yasal haklarını kullanamamakta ve sendika üyesi olamamaktadır. Medya sahipleri, teknolojiye yaptıkları yatırımın ya da reklâm harcamalarının yanında çalışanlarının hâlihazırda olan haklarını bile ellerinden almaya çalışmaktadırlar. Bu olumsuz bilgilerin yanı sıra medya sahiplerinin sendikaya karşı sert tutum takınması da bu hukuk tanımaz düzenin sürmesine neden olmaktadır.‘Türk yazılı basınında’ yaşanan örgütlenme sorunu literatür tarama ve görüşme yöntemiyle açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Bunun için ayrıca Türkiye Gazeteciler Sendikası Başkanı Ercan İpekçi, Türkiye Gazeteciler Sendikası İstanbul Eski Şube Başkanı Şükran Soner, Türkiye Gazeteciler Sendikası İstanbul Eski Genel Başkanı Ziya Sonay ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Erinç ile de görüşülmüştür. Amaç, gazetecilerin örgütlenme sorununu Türk basın tarihini de göz önünde tutarak hem tarihsel hem de hukuksal zeminde ele almaktır.

Abstract

In our country, the lack of unionization and association is not only a problem of journalists but also the problem of the other employees who work in other branches of businesses. Unionization has started in Turkey after the law was passed about associations. This right was not obtained by the employees but it was given by the government. Unionization is not a concept to examine separately from the unemployment fear, organization culture and legal dimension. Because of this reason, these factors were also dealt with in this study. The journalists can not use their legal rights and they can not join into the unions especially because of the fear of unemployment. Association problem in ‘Turkish print media’ was examined by reviewing the literature and by the interviews. The chairman of Turkish Journalists’ Union Ercan İpekçi, the former Turkish Journalists’ Union İstanbul agency chairman Şükran Soner, the former Turkish Journalists’ Union İstanbul general chairman Ziya Sonay and the chairman of Turkish Journalists’ Association Orhan Erinç were interviewed with. The aim of this study is to examine the association problem of the journalists both in terms of historical and legal grounds by considering the history of Turkish media.