TÜRK TV DİZİLERİNİN ULUSÖTESİ YAYILIMI

Özet

Öncelikle Türki Cumhuriyetleri, Ortadoğu ve Balkanlarda ilgiyle izlenen Türk dizileri son yıllarda farklıülkelere de yayılmıştır. Geçen yıl Ukrayna, Pakistan Rusya ve Çin pazarına da girilmesiyle, şu anda onlar- ca Türk dizisi elliden fazla ülkede izleyicisiyle buluşmakta ve ihracat geliri oluşturmaktadır. Dizilerin bukadar yaygınlaşmasında, yapılan yatırımın getirisinin kısa zamanda alınabilmesi, yeni iletişim teknolo- jileri, İstanbul un yeni yetenekleri mıknatıs gibi çekmesi , çeşitli sosyo- kültürel güçlerin ve politikalarınetkisi bulunmaktadır. Temelde kültürel meta olan dizi filmler içerdikleri imajları ve kimlikleri yayılırkencoğrafi genişleme yoluyla yeni müşterilere ulaşmakta ve üreticilerin kazancını artırmaktadır. Ancakkültürel meta olan dizilerin dağıtımları, en az üretimleri kadar önemli olmaktadır. Bu da metaları üretenkuruluşlardan çok geo-linguistik ve geo-kültürel piyasalara sahip metaların kendisine odaklanmayı ge- rekli kılmaktadır. Nitekim, Batılı olmayan bu kültürel metalara olan farklı coğrafyaların talebi karşıt birakışı göstermektedir. Bir anlamda, Amerika Birleşik Devletleri (ABD)-Avrupa ekseni dışında yeni medyamerkezleri ortaya çıkarken, önemli bir tarihsel anamotif (leitimof) ya da dönüşüm olmamakla birlikteBatı hegemonyasına karşı bölgesel bir karşı çıkıştan söz edilebilir. Dolayısıyla bu çalışmada, güç, kültürelmeta ve coğrafya arasındaki ilişkiler Türk dizilerinin farklı coğrafyalardaki yayılımı tarihsel ortaklığa dadikkat çekilerek ekonomi politik yaklaşım ile ele alınacaktır.

Abstract

Turkish soap operas that are primarily popular in Turkic Republics, Middle East, and the Balkanshave in recent years spread to different countries. With the entry into Ukrainian, Pakistani, Russian,and Chinese markets last year, tens of Turkish soap operas now reach their viewers in over 50 coun- tries, and generate export revenues. Short-term return on investment, new communication technolo- gies, Istanbuls magnetic nature attracting new talents and different sociocultural forces and policiesplay key role in such extensive spread of Turkish TV series. As cultural commodities, TV series, whilethe images and identities they contain spread, reach at the same time new customers through geo- graphical expansion, and increase the earnings of producers. Yet, the distribution of soap operas isimportant as much as their production. This requires focusing on the commodities with geo-linguis- tic and geo-cultural markets rather than companies producing these commodities. Therefore, demandfor these non-Western commodities of different geographies points to a contra-flow. In a sense, whilenew media centers are emerging elsewhere other than the United States of America (USA)-Europeaxis, it can be spoken of a regional opposition to the Western hegemony, though there is not an im- portant historical leitmotive or transformation. Thus, in this study, relations between power, cultur- al commodity, and geography and the spread of Turkish soap operas in different geographies will bediscussed with a political economic approach by also drawing attention to the historical commonality.