A STUDY ON HOW TURKISH EMBLEMATIC HAND GESTURES CONVEY MEANING

TÜRK EKİNİNDE EL BELİRTKELERİNİN ANLAM OLGUSUNU NASIL AKTARDIKLARINA İLİŞKİN BİR ÇALIŞMA

Özet

El belirtkeleri (amblematik jestler) bir topluma, toplumsal gruba, sını fa ya da herhangi bir toplumsalbağlama has ekinsel devinimlerdir. Sözlü dilde dolaysız karşılığı bulunan belirtkeler, bir bakıma, dile hasdeyimler gibidirler. Bu açıdan bakıldığında, sözün yerini tutabilirler Ayrıca, bir ekinden diğerine değişiklikgöstermelerinden ötürü kısmen uzlaşımsal ve gösteren ile gösterge arasında oluşan benzeşimsel ilişkiyebağlı olarak da kısmen nedenli olan belirtkeler, resimsel ya da eğretilemesel boyutlar ortaya koyabilirler.Bu çalışmanın amacı, Türk ekinine has el belirtkelerinin anlam olgusunu biçimsel temelde nasıl aktar- dıklarının; diğer bir deyişle, fiziksel boyutta devinimsel biçimin, kastedilen eşdeğer sözel iletiyle bağlan- tılı olarak hangi anlamsal özellikleri aktardığının ve böylece, hangi bildirişimsel işlevleri yüklendiğininincelenmesidir. Bu amaçtan yola çıkarak Türk yemek ekinine has bazı belirtkeleri içeren bir televizyonreklamı seçilmiş ve ELAN adlı bilgisayar programında çözümlenmiştir. Bulgular, resimsel boyuta sahipbelirtkelerin biçim, büyüklük ve nicelik gibi anlamsal özellikleri aktararak somut fiziksel nesneleri ya dayer değiştirme anlamsal özelliğini aktararak edimleri betimlediğini göstermektedir. Ayrıca, bahsi geçendevinimlerin, ender olarak çağrısal; ancak daha çok, göndergesel bir işlev kazandığı görülmektedir. Öteyandan, eğretilemesel boyuta sahip belirtkelerin, daha çok, nicelik ve dikkat çekme anlamsal özellikleriniaktararak soyut kavramlara göndermede bulundukları ve duruma bağlı olarak da, edimsel boyutta çağ- rısal, göndergesel ya da anlatımsal işleve sahip oldukları görülmüştür

Abstract

Emblematic hand gestures are culturally speci fic to a social community/group/class or to a given socialcontext. Having a direct verbal translation, they are similar, in one sense, to idiomatic expressions in lan- guage. In that perspective, they might sometimes replace speech. Furthermore, being partly conventio- nal as they vary from one culture to another, and partly motivated as a close analogic relationship is es- tablished between the signi fier and the signi fied, they might also bear an iconic or a metaphoric gesturaldimension. The aim of this study consists in showing how Turkish hand emblems morphologically conveymeaning and how they pragmatically ensure communication; i.e. which semantic traits are transmittedby the gestural form in relation to the implied equivalent verbal message to be communicated and thus,to the communicative function they assume. Departing from this aim, a TV commercial featuring someTurkish emblems speci fic to a gastronomic setting was selected and analysed in a software called ELAN.The findings show that emblems having an iconic dimension either depict concrete physical entities byconveying semantic traits such as form, size and quantity, or they illustrate actions through motion assemantic trait. Moreover, they mostly assume a referential function, although they are rarely chargedwith a conative function. However, emblems bearing a metaphoric dimension refer to the depiction ofabstract concepts by mostly transmitting quantity and attention as semantic traits, and they may as- sume a conative, a referential or an expressive function on the pragmatic level depending on the case. Keywords: Turkish Emblematic Hand Gestures, Gestural Semantic Trait, Gestural Function