Gebelik Döneminde Fizyolojik ve Farmakokinetik Değişiklikler ile İlaç-Besin Ögesi Etkileşimleri

Özet

Gebelik, gelişmekte olan fetüsün gereksinimlerini karşılamak için birçok fizyolojik ve anatomik değişimlerin gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde yer alan solunum sistemi, kardiyovasküler sistem, dolaşım sistemi, bo- şaltım sistemi ve gastrointestinal sistem (GİS) ile ilgili değişimler gebelik ile ilişkili bozukluklara neden olabilmekte ve alınan ilaçların farmakokinetik ve farmakodinamik özelliklerini değiştirebilmektedir; ilaçların emilim, dağılım, metabolizma ve atım sürecini içeren farmakokinetik faz; plazma albümin konsantrasyonunun azalması, kalp debisinin artması, gastrik pH'ın artması, intestinal motilitenin azalması ve glomerular filtrasyon hızının (GFR) artması gibi değişimlerden etkilenmektedir. İlaç-besin ögesi etkileşimleri bir ilaç ve bir besin ögesi ya da daha geniş anlamda bir ilaç ve birden fazla besin, besin ögesi veya diğer diyet bileşenleri ile beslenme durumu arasındaki fizikokimyasal, fizyolojik ve patofizyolojik ilişkiler olarak tanımlanmaktadır. Hem farmakokinetik özellikler hem de besin, besin ögesi ve ilaç etkileşimleri üzerine etkileri olan bu değişimlerin değerlendirilmesi maternal ve fetal sağlığın ve fetal gelişimin sağlanması açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, gebelik döneminde görülen sorunların ve hastalıkların farmakolojik tedavisinde ilaç-besin ögesi arasındaki etkile- şimler dikkate alınmalıdır. Bu derleme yazıda, gebelik döneminde görülen fizyolojik değişimlerin farmakokinetik özellikler üzerine etkisi ile olası besin, besin ögesi ve ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır

Abstract

During pregnancy, many physiological and metabolic alterations occur to support the requirements of the developing fetus. Alterations associated with the respiratory, cardiovascular, hematological, urinary, and gastroin- testinal systems (GIS) may result in pregnancy-related disorders and may change the pharmacokinetic or pharmacodynamic characteristics of re- ceived drugs; the pharmacokinetic phase of drugs include their absorp- tion, distribution, metabolism, and excretion. This involves reduced plas- ma albumin concentrations, increased cardiac output, increased gastric pH, reduced intestinal motility, and increased glomerular filtration rate (GFR). Drug-nutrient interactions are defined as physicochemical, physi- ological, and physiopathological interactions between a drug and a nutri- ent as well as between a drug and food, multiple nutrients, other dietary components, or nutritional status of the body. Understanding the impact of these changes on drug pharmacokinetic properties and food, drug-nu- trient interactions are essential to ensure/optimize maternal health and fetal development. As a consequence, drug-nutrient interactions over the course of the pharmacological treatment of complications and disease during pregnancy should be considered. The purpose of this review is to summarize physiological changes during pregnancy and their effects on pharmacokinetic properties and to evaluate potential food, nutrient, and drug interactions