Romatizmal Hastalığı Bulunan Hastalarda Arteriyel Sertlik, Vegf ve E-selektin Düzeyi ile Hastalık Aktivitesi Arasındaki İlişki

The Relationship Between Disease Activity, Vegf, E-selectin Levels and Arterial Stiffness in Patients with Rheumatic Diseases

Hakan AKDAM, Hüseyin BAYGIN, Mustafa YILMAZ, Taşkın ŞENTÜRK, Gökhan SARGIN

Özet

Amaç: Romatoid artrit (RA) ve anklozan spondilitte (AS) endotel hasarı, damar geçirgenliğinde değişim, plak oluşumu kronik enflamasyonda rolleri olan sitokin ve kemokinlerin etkisi ile olmaktadır. Yapılan çalışmalarda enflamasyon düzeyi ile arteryel sertlik ve hücre adezyon molekül miktarında değişim olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada, romatizmal hastalığı olan hastalarda vasküler endotel büyüme faktörü (VEGF), E-selectin, arteriyel sertlik ve hastalık aktivitesi arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçladık. Yöntemler: Çalışmamıza AS tanılı 13 hasta, RA tanılı 28 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm hasta ve sağlıklı kontrol grubunda arteriyel sertlik, VEGF ve E-selektin, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve CRP düzeylerine bakıldı. Romatizmal hastalığı bulunan grupta hastalık aktivite göstergeleri olan Banyo Ankilozan Spondilit Hastalığı Aktivite İndeksi (BASDAİ) ve DAS-28 skorları hesaplandı. Serum VEGF ve E-selektin ölçümü ELISA yöntemi ile, arteriyel sertlik ölçümü ise osilometrik metotla bakıldı. Elde edilen veriler Student t-testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon testi ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Tüm hasta gruplarında tedavi sonrasında 3. ayda DAS-28, BASDAİ skorları, ESH ve CRP düzeylerinde anlamlı bir azalma olduğu gözlenmiştir (p

Abstract

Introduction: The endothelial damage, changes in vascularpermeability and plaque formation are caused by the effectsof cytokines and chemokines that plays role in chronicinflammation in rheumatoid arthritis (RA) and ankylosingspondylitis (AS). It has been reported that arterial stiffnessand the level of cell adhesion molecules are affected byinflammation. In this study, we aimed to determine therelationship between vascular endothelial growth factor (VEGF),E-selectin, arterial stiffness and disease activity in patients withrheumatic diseases.Methods: Thirteen patients diagnosed with AS, 28 patientsdiagnosed with RA and 30 healthy controls were includedin the study. Arterial stiffness, VEGF, E-selectin, erythrocytesedimentation rate (ESR) and C-reactive protein (CRP) wereevaluated in all patients and healthy controls. Bath AnkylosingSpondylitis Disease Activity Index (BASDAI) and Disease ActivityScore-28 (DAS-28) were calculated in patients with rheumaticdiseases. The level of serum VEGF and E-selectin weredetermined by ELISA, and arterial stiffness was measured byoscillometric method. The data were statistically evaluated byusing Student t-test, Mann-Whitney U Test and Wilcoxon test.Results: DAS-28, BASDAI, ESR and CRP levels were significantlydecreased on the 3rd month of treatment in all patients(p