Kur'an dilinde kinaye ve ta'riz

Özet

Arap dili ve edebiyatında kinaye, mütekellimin maksat ve meramını üstü kapalı (örtülü) ama aynı zamanda edebî ve estetik tarzda dile getirmesiyle ilgili bir söz sanatıdır. Arapçadaki diğer söz sanatları gibi kinaye de Arap toplumunun kültürüne dair kodlar içerir. Daha açıkçası, kinayeli ifadelerde Arapların varlık ve eşyayı algılama tarzları, sosyal alışkanlıkları, ahlak anlayışları hakkında önemli ipuçları mevcuttur. Bu yüzden Arap dilindeki kinaye sanatını bilmek, çok sayıda kinayeli ifade içeren Kuranın dil dünyasına aşinalık açısından önemli bir meseledir. Kurandaki kinaye örneklerinden önemli bir kısmı, açıkça söylenmesi hoş olmayan şeyleri örtülü biçimde anlatmaya yöneliktir. Bunun yanında maksadı etkili ve abartılı şekilde anlatmak, sözü kısaltmak, ifadeyi güzelleştirmek gibi hususlar da Kuran dilindeki kinaye üslubunun hedef ve işlevleri arasında zikredilebilir.

Abstract

Kinâyah (metonomy) is a figure of speech that is related to one s making his point in an allusive, but at the same time stylistic and aesthetic manner. Just as other figures of speech in Arabic, kinâyah or metonymy involves some of the cultural codes of Arab society. To say more explic- itly, the metonymic expressions contain important clues about the Arabsmanner of conceiving beings and things, their social habits as well as their moral conceptions. Therefore, knowledge of the art of metonymy in the Arabic language is important in having access to the linguistic domain of the Qur ân. An important portion of the cases of metonymy in the Qur ân is employed to say allusively those things which are not graceful to say openly. Of the goal and functions of the Qur ânic metonymic style, we can also mention making one s point effectively and exaggeratedly as well as shortening and decorating one s words.