İskender’in İnâye’sinin Dönüşümü: Fârâbî’de İlahi İnayet Olarak Adalet

Alexander’s ‘Inâya Transformed: Justice as Divine Providence in Al-Fârâbî

Özet

Fârâbî’nin inayet görüşünün İskender’inkine özdeş olarak görmeye dair bir eğilim vardır.Ben genel benzerliklere rağmen Fârâbî’nin görüşünün temel olarak ayrı olduğunu iddia etmekteyim. Bu farklılığı Fârâbî’nin semavi hareketten ziyade ontolojik adalet ve sudura göre ilahi inayetteorisini şekillendirme gayretinde keşfettim. Fârâbî’nin teorisinin Aristoteles’in alemin hareketetmeyen hareket ettiricisi olan tanrısından alemin yaratıcısı olan tanrıya doğru uyarlanmasındaşarihler arasında önemli bir adım olduğu sonucuna vardım.

Abstract

There is a temptation in viewing al-Farabi's position on providence as being identical to that of Alexander of Aphrodisias. I argue that despite the general similarities al-Faribi's position is fundamentally distinct. I trace this difference to al-Farabi's efforts to frame his theory of providence in terms of ontological justice and emanation, rather than heavenly motion. I conclude that al-Faribi's theory is a significant step in the Commentators reworking of Aristotle's God from the Unmoved Mover of the universe to its Creator.