Türkiye’de Selefîlik Araştırmalarında Rastlanan Bazı Sorunlar

Özet

Selefîliğin yaygınlaşması ile birlikte kavramın mahiyeti, tanımı, tarihlendirilmesi ve sınırlarının çizilmesi gibi konular araştırmacılar tarafından daha çok tartışılır olmuştur. Bakış açısına göretanımı değişen Selefîlik, bazen Ashâbu’l-Hadis’le özdeşleştirilerek bir mezhep gibi algılanmakta,bazen bir zihniyet olarak ele alınarak, çeşitli dönemlerde ve muhtelif mezheplerde kendini gösteren tezahürler olarak değerlendirilmekte bazen de modern dönemde ortaya çıkan bir olgu olarakkabul edilmektedir. Gerek İbn Teymiyye’nin Selefîyye şeklindeki ifadeleri, gerekse İzmirli İsmailHakkı’nın Selefîyyeyi Ehl-i Sünnet’in bir alt kolu olarak Ehl-i Sünnet-i Hassâ şeklindeki sınıflandırması, kavramı tanımlama ve tarihle irtibatlandırma konusunda sorunlara neden olmakta; dahada önemlisi bu tanımlama ile modern dönemde kendini “Selefî” olarak niteleyen akımlar arasındaki bağın mahiyeti muğlak kalmakta ve bu husus kavramın doğru bir şekilde analiz edilmesinizorlaştırmaktadır. Bu araştırmada, Türkiye’deki akademik çalışmalarda Selefîlik kavramı hakkındaki sorunlara işaret edilerek, bu kaynaklardaki Selefîlik algısı değerlendirilecektir.

Abstract

Once becoming prevalent, concepts like the nature of Salafism as well as its definition, retrodating and drawing its lines is being discussed even more among researchers. On occasion, the definition of Salafism, which evolves in regard to ones perspective, is being assimilated with Ashāb al-Hadīth while being perceived as a religious sect (maḏhab). At the same time some adress it as a mindset which is being considered as a phenomenon manifesting itself during different eras and among varied sects. Intermittently Salafism is being identified as a comtemporary phenomenon. Both of Ibn Taymiya’s statements like “Salafiyya” and its classification as “Ahl alSunna al- ẖāssa” according to Izmirli Ismail Hakki as a subbranch of the orthodox mainstream, are causing problems on defining the concept and establishing a correlation with its history. An even more serious problem is that the link between this definition and modern-day currents which describe themselves as “Salafī”, remains complicated and ambiguous, aggravating the issue to practice a proper analysis. This essay aims pointing out to the issues on the concept of Salafism in academic researches in Turkey and will evaluate their perception towards it.