Din Eğitiminde “Çocuklar İçin Felsefe” Yoluyla Bireysel Yetkinleşme -İbn Bâcce’nin Mütevahhid İnsan Örneği

Autonomous Competence in Religious Education by Means of “Philosophy for Children”-The Example of Solitary Man of Ibn Bajjah

Özet

İnsan, yaratılışı itibariyle kendine özgü zihinsel süreçlerini ve duygu durumlarını kontroledebilen ve bu yolla bireysel yönetimini sağlayabilen bir varlıktır. O, bu mahiyetinin doğal birsonucu olarak her şartta zihinsel ve ahlâkî açılardan gelişebilmekte, bireysel olarak yetkinleşebilmektedir. Bu yetkinleşme sayesinde insan, yaşamında kendi yapıp etmelerinden mutmain olduğuve bu yolla mutluluğu elde edebildiği nihai bir seviyeye ulaşma imkânı bulmaktadır. Kişinin ulaşabileceği bu seviyeye işaret etmek maksadıyla düşünce geleneğimizde pek çok insan tasviri yapılmıştır. İbn Bâcce’nin mütevahhid insanı da bu tasvirlerin özgün örneklerinden birisidir. İbnBâcce Tedbîru’l-Mütevahhid isimli eserinde, erdemsiz bir toplumda yaşayan ve kendi zihin ve ruhsağlığını korumak isteyen bireylere yönelik bazı önerilerde bulunmuştur. Bu öneriler,mütevahhid insanın toplumdaki olumsuzluklardan zihinsel olarak soyutlanması, sosyal ilişkilerinde önceliği ilim ehline vermesi ve teorik bilgi ve bilimler ışığında felsefî düşünme becerilerinigeliştirmesi yönündedir. Makalemizde bu önerilerden felsefî sorgulamaya ve düşünmeye ilişkinolanlar üzerinde özel bir çerçevede durulmuştur. Zira bu öneriler, öğrencilerin özerk düşünebilme kabiliyeti kazanmalarını hedefleyen din eğitiminin de ilgi alanına girmektedir. Bu bağlamdamakale kapsamında, öğrencilere düşünmeyi öğretmeyi hedefleyen “Çocuklar İçin Felsefe” yaklaşımının onların bireysel yetkinleşmelerine katkı sunup sunamayacağı ve bu yönüyle yaklaşımındin eğitiminde uygulanma imkânı tartışmaya açılmıştır.

Abstract

Human beings are such entities that can control their own mental processes and emotional circumstances so that they can improve their self-management. As a natural consequence of their nature, they can develop from mental and moral perspectives and can reach an autonomous competence. By means of this competence, human beings have the opportunity to reach a level in which they are able to be satisfied from their deeds and reach happiness. In order to point this level that a man can reach, many depictions of human have been made in our tradition of thought. Ibn Bajja’s “solitary man” is also one of the original examples of these depictions. In his book Tedbîru’l-Mütevahhid, Ibn Bajjah gave some suggestions for the ones who live in an immoral society and want to protect their mental and spiritual health. These suggestions are; the mental isolation of the solitary man from negative aspects of the society, to give priority to the men of wisdom in their social relations and to develop their philosophical thinking skills in the light of theoretical knowledge and sciences. From these suggestions, in this article we will give point particularly to the thinking skills and philosophical inquiry. Because these suggestions are also in Religious Education’s field of interest which aims the students to gain the ability of autonomous thinking. In this context, within the scope of this article, it is discussed whether Philosophy for Children can support students’ autonomous competence and analyzed the possibility of applying this approach to the field of Religious Education.