Senûsî'nin Ümmü'l-Berâhin Adlı Risalesinde Kullandığı Allah'ın Varlığına Ve Sıfatlarına Yönelik İstidlâlleri

The Inferences of Senûsî for the Adjectives and Presence of God Used in Treatise Called Ummu'l-Berâhin

Özet

Muhammed b. Yusuf es-Senûsî, Kuzey Afrika'da yetişmiş Eş'arî âlimlerinden birisidir. Onun Ümmü'l-Berâhin adlı risalesi, yaşadığı coğrafyada ciddi etkiler bırakan eserlerinin başında yer alır. Senûsî, Ümmü'l-Berâhin'de "Lâilâhe illallah Muhammedün Resulullah" sözünün açıklamasını yapmıştır. Bu bağlamda Allah'a ve peygamberlere ait sıfatları tasnif ederek Allah'ın varlığını, sıfatlarını ve peygamberlere ait sıfatları çeşitli delillerle ispatlamaya çalışmıştır. Biz bu çalışmamızda Senûsî'nin Allah'ın varlığı ve sıfatlarını, bilhassa da vahdâniyet sıfatını ispatlarken kullandığı istidlâl türlerini tespit etmeye çalıştık. Özellikle Peygamberlere ait sıfatlarını ispat için kullandığı istidlalleri ise başka bir çalışmaya bıraktık. Senûsî'nin, Allah'ın varlığı ve sıfatlarını ispatlarken istidlâl türlerinden imkân ve hudus delillerinin yanı sıra ayrık ve bitişik şartlı kıyas, hulfî kıyas gibi kıyas formlarını kullandığını tespit ettik ve bunları kullanım yeri ve gayelerine göre sınıflayıp değerlendirdik.

Abstract

Abstract should be between 100 and 150 words. Muhammed b. Yusuf es-Senûsî is an important Ash' purchase that grew up in North Africa. His treatise called Ummu'l-Berâhin takes place at the beginning of the works that has significant affects in his geography. Senûsî in Ummu'lBerâhin made the explanation of the statement "Lâilâhe illallah Muhammedun Resulullah." and in this context, by classifying attributes belonging to God and the prophets he tried to prove the existence and attributes of God and attributes of the prophets with a variety of evidence. In this work, we tried to determine the kinds of inferences that Senûsî used while proving the existence and attributes of God, especially unity. We left the inferences that he used for the proof of prophets' attributes for another study. It was determined that Senûsî used syllogism forms such as discrete and adjacent conditional syllogism and hulfî syllogism as well as possibility and hudus evidence while proving the presence and attributes of God.