Diyaliz Hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği”nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Özet

Amaç: Bu araştırma, “Diyaliz Hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeğini(DPEBBS) Türkçe ’ye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıile yapılan metodolojik tipte bir çalışmadır.Yöntem: Araştırma 20 Mart-2 Mayıs 2016 tarihleri arasında İzmir’de bulunan birüniversite hastanesi diyaliz ünitesi, bir devlet hastanesi diyaliz ünitesi ve iki özeldiyaliz merkezlerinde kronik hemodiyaliz tedavisi gören ve araştırmaya alınmakriterlerine uyan konik böbrek yetmezliği (KBY) hastalarda yapılmıştır (n=247).Araştırma verilerinin toplanmasında; Sosyo-demografik özellikler soru formu veJing Zheng ve ark tarafından geliştirilen DPEBBS ölçeği kullanılmıştır. Verileraraştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Türkçeye uyarlananDiyaliz Hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlikanalizleri yapılmıştır.DPEBBS ölçeğinin geçerlik çalışmasında, dil eşdeğerliği, içerik geçerliliği veyapı geçerliliği yöntemleri, güvenirlik çalışmasında, iç tutarlık, madde analizi vetest-tekrar test güvenirliği yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliliği içinaçıklayıcı faktör analizi ve faktör yapısının incelenmesinde Temel BileşenlerAnalizi ve Varimax döndürme yöntemi kullanılmıştır.Bulgular: Ölçeğin maddelerinin madde-toplam korelasyonlarının yeterli düzeydeolduğu saptanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı güvenilirsaptanmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirlik katsayısı yüksek bulunmuş; ilk veikinci ölçüm puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Temelbileşenler analizinde öz değeri biri aşan beş faktör elde edilmiştir ve bu beşfaktörün açıkladığı toplam varyans %58,19 olarak bulunmuştur.Sonuç: Geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak ülkemize kazandırılmasıamaçlanan “Diyaliz hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği” nin geçerlikve güvenirliğinin yüksek olduğu görülmektedir. Diyaliz hastaları için geliştirilen“Diyaliz hastalarında Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği”nin Türkçe formunungeçerli ve güvenilir ölçümler sağlayabildiği sonucuna ulaşılmıştır.