Nusairis/Arab Alawites Between Change and Taqiyya

Özet

Ülkemizin Akdeniz sahillerinde varlıklarını uzun yıllardır sürdüren Nusayriler/Arap Alevileri kendilerine has dini, etnik, sosyal ve kültürel farklılıkları olan bir gruptur. Son dönemlerde gruba ilişkin yaklaşımlarda bu grubun Alevi üst kimliğinde tanımlanması görülmektedir. Oysa grubun kadim geleneğinde Nusayriler olarak adlandırılan bir dini grup olmalarına karşılık, son zamanlarda konjonktürel, siyasal, ideolojik ve teo-stratejik nedenlerle farklı isimlendirmeler ve gruplaşmaların varlığı dikkat çekmektedir. Bu durum Nusayri inancında çok etkili bir inanç akidesi olan takiye ile günümüzde küreselleşmenin getirdiği değişim rüzgârlarının bir sonucu olabilir. Çalışmanın kapsamı Türkiye deki Nusayrilerin görünümleri iken yöntemi konuya ilişkin teolojik, tarihi, sosyolojik ve antropolojik çalışmaların nitel olarak ele alınmasından ibarettir. Çalışmada amaç; takiye ile değişim etkileşimi dikkate alınarak Nusayrilerin temel kimlik sunumları tipleştirilmeye çalışılacaktır. Buna göre günümüzde Türkiye Nusayrilerini; a) Laik Cumhuriyetçi uyumlu kimlik; b) Eti Türkleri; c) İçteki ötekiden Caferi Nusayriliğe; d) Geleneğe direnen Nusayrilik; e) Türk Aleviliği İlişkisi/İlişkisizliği f) Kayıp Hristiyanlar, olarak tipleştirmek mümkün görünmektedir. Sonuçta, görülmektedir ki Nusayriler için Alevi çatı isimlendirmesi kendi içinde pek çok sorunu barındırdığı gibi dinsel, tarihsel, sosyolojik ve kültürel olarak toplum kendi içlerinde farklı yapı ve fraksiyonlarda kurumsal, dinsel, geleneksel ve teo-stratejik varlıklarını sürdürmektedirler.

Abstract

Nusairis/Arab Alawites has existed in our countrys Mediterranean coast for many years with their distinctive social and cultural structure, religious beliefs, and ethnical differences. In recent times, the approach towards this group is more described with their upper identity as Shia. However, in their ancient tradition while they were named as Nusairis, lately due to conjuncture, ideological and theo-strategical reasons, they are called and grouped with different names. This could be a result of todays global change wind and taqiyya which is a strong and very effective doctrine in Nusairi belief. While this study covers the appearance of Nusairis in Turkey, its method consists of handling theological, historical and anthropological studies towards this topic in a qualitative way. The purpose of the study is to classify the identity representation of Nusairis with consideration of interaction between taqiyya and global change. According to this classification, Nusairis in Turkey can be listed as following groups; a) Republican with laicism identity b) Hittite Turks c) from being an outsider in the community to becoming Jaafari Nusairi d) Nusairis that are resistant to tradition e) TurkishShia relationship/ unrelationship f) lost Christians. As a result, defining Nusairis with Shiia upper identity brings many problems within, also there are many other fractions continue their traditional and theo-strategical existence within community which has different aspects of religious, history, sociology and culture.