ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE HÜMANİZMA KAVRAYIŞLARI II: ADIMLAR DERGİSİ HÜMANİZMA ANKETİNİN SONLANDIRILMASI

UNDERSTANDINGS OF HUMANISM IN THE EARLY REPUBLIC PERIOD II: FINISHING OF ADIMLAR JOURNAL'S HUMANISM SURVEY

Özet

"Adımlar'ın Hümanizma Anketi" başlığıyla dönemin entelektüellerinden görüşler alan Adımlar dergisinin 8. sayısının neredeyse tamamı hümanizma tartışmasını sonlandırmaya ayrılmıştır. İlk makalede, ankete katılan yazarların ilgili görüşlerine yer verilmiş, hümanizma kavrayışları ortaya konmuştur. Dolayısıyla bu makalenin amacı, Adımlar dergisinin 8. sayısında yer alan ve hümanizma anketini sonlandıran tartışmaların betimlenmesidir. Çalışmanın bu bölümünde, Doç. Dr. Muzaffer Ş. Başoğlu, Doç. Dr. Behice S. Boran, Zeki Baştımar, Prof. Walter Ruben, Prof. Henri Fallon'un yanı sıra "Adımlar" imzasıyla 8. sayıda yayımlanan toplam 6 makale incelenmiştir. Derginin sahibi ve dergideki hümanizma anketinin sonlandırılmasında yorumsal olarak belirgin olması nedeniyle çalışmada öncelikle Behice Boran'ın sosyolojisine ilişkin görüşlere yer verilmiştir. Daha sonrasında, Adımlar dergisinin 7. sayısında Cumhuriyet'in 20. yılına özel olarak kaleme aldığı makalesi üzerinden Türkiye'deki toplumsal yapıya dair yorumları betimlenmiştir. Ardından 8. sayıdaki hümanizma görüşleri çözümlenmiş, Behice Boran ve "Adımlar" imzası taşıyan metinler ise birlikte tartışılmıştır. Çalışmanın en önemli bulgusu, liberal bir hümanizma kavrayışından daha çok tarihsel materyalist bir hümanizma anlayışına ağırlık verilmesidir. Bunun ardalanında yatan neden ise, burjuva sınıfıyla birlikte açığa çıkan hümanizma düşüncesinin, burjuva sınıfının kendi tarihsel hakimiyetini kurması sonrasında hümanizma karşıtı bir anlayışı benimsemesidir. Farklı bir deyişle, Adımlar'ın hümanizma kavrayışı güncel ekonomi politik sorunları odağa alan daha materyalist bir çizgidedir. Öte yandan, Türk hümanizmasının kendini sadece yerelle sınırlı tutmasının bir noktadan sonra yerel vurguları da yok edeceği görüşü dergide hakimdir. Bu bağlamda, içinde bulunulan çağın koşullarının hem bilimsel hem de kültürel olarak takip edilmesinin iktisadi ve siyasi özgürlüğü beraberinde getireceği, bunun ise Türk hümanizmasını da kapsayan her türlü hümanist vurguyu anti-sömürgeci bir şekilde muhafaza edeceği iddiası görülmektedir.

Abstract

The 8th issue of Adımlar journal, which received opinions from the intellectuals of the period under the title of "Adımlar's Humanism Survey", is almost entirely devoted to ending the humanism debate. In the first article, the relevant opinions of the authors participating in the questionnaire are included, and their understanding of humanism is presented. Therefore, the purpose of this article is to describe the debates that ended the humanism questionnaire in the 8th issue of the Adımlar journal. In this part of the study, published in the 8th issue, articles written by Assoc. Dr. Muzaffer ġ. BaĢoğlu, Assoc. Dr. Behice S. Boran, Zeki BaĢtımar, Prof. Walter Ruben and Prof. Henri Fallon have been reviewed. In addition, a total of 6 articles published under the signature of "Adımlar" were examined. Because of the owner of the journal and his interpretative dominance in terminating the humanism questionnaire in the journal, Behice Boran's sociology is also included in this study. Further, the number 7 Adımlar journal of the Republic of Turkey on the article penned specifically for the 20th year in Turkey regarding the social structure is depicted reviews. Then, the humanism views in the 8th issue were analyzed, and the texts signed by Behice Boran and "Adımlar" were discussed together. The most important finding of the study is the emphasis on a historical materialist understanding of humanism rather than a liberal conception of humanism. The reason behind this is that the idea of humanism that emerged with the bourgeois class adopted an anti-humanist understanding after the bourgeois class established its own historical domination. In other words, Adımlar's conception of humanism is in a more materialist way that focuses on current political economy issues. On the other hand, the opinion prevails in the magazine that Turkish humanism restricting itself only to the local will destroy local motifs after a while. In this context, the claim that following the conditions of the current age, both scientifically and culturally, will bring along economic and political freedom, this will preserve any humanist emphasis, including Turkish humanism, in an anti-colonial manner.