CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİNİNNORMLAR HİYERARŞİSİNDEKİ YERİ

Özet

Makalede 2018 yılında yürürlüğe giren Anayasa değiş iklikleri ile Anayasada yerini almış bulunan cumhurbaşkanlığı kararnamesinin normlar hiyerarşisindeki yeri inceleme konusu yapılmaktadır. Anayasal hükümler ile yürütme organına asli düzenleme yetkisi ve Anayasada açıkça düzenlenen bazı konu alanlarında da yürütmeye münhasır yetki tanınmıştır. Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin normlar hiyerarşisindeki yerini belirleyecek olan, kanun ile ilişkisidir. Kelsen’in kavramlaştırması esas alındığında, normlar arasındaki üstünlük sıralamasında bir normun üst norm olarak kabulü için alt normun konulma usulünü ve/veya içeriğini belirlemesi gerekir. İlgili hükümler esas alındığında, kanun bir üst norm olarak cumhurbaşkanlığı kararnamesinin ortaya konulma usulünü ve/veya içeriğini belirlememektedir. Asli düzenleme yetkisinin aracı olarak cumhurbaşkanlığı kararnamesi dayanağını doğrudan Anayasadan alarak, düzenlediği konuya ilişkin ilk elden kural koymakta ve bu nedenle kanundan bağımsız olarak maddi bakımından bir kural işlem şeklinde ortaya çı kmaktadır. Buna karşılık, Anayasanın 104/17. maddesinde yer alan kurallar, kanun ve cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında bir astlık üstlük ilişkisi kuran kurallar olarak değil, çatışma kuralları olarak nitelendirilebilir. Bu saptamalar sonucunda, cumhurbaşkanlığı kararnamesinin normlar hiyerarşisinde kanuna eşit bir norm olarak yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This article investigates the place of presidential decree in the hierarchy of norms, which has inserted into the Constitution by amendments that came into force in 2018. With the constitutional amendments, the executive body has been granted primary regulatory power and exclusive power on the matters that are explicitly regulated by the Constitution. What will determine the place of presidential decree in the hierarchy of norms is its relation with law. According to Kelsen's conceptualization of a hierarchical structure of norms, the recognition of a norm as superior requires the determination of the enforcement procedure and/or the content of sub-norm. Considering the relevant provisions, law does not specify the enforcement procedure and/or the content of presidential decree as superior norm. By deriving directly from the Constitution, presidential decree, as an instrument of primary regulatory power, first handedly enforces a norm regarding the matter it regulates and thus, it comes out substantively in the form of a norm act independent of law. On the other hand, the rules contained in Article 104/17 of the Constitution can be defined as conflicts rules, not as rules establishing a superior-subordinate relationship between law and presidential decree. Therefore, it can be concluded that presidential decree ranks as a norm equivalent to law in the hierarchy of norms.