Dergiler / İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 18 - Sayı: 3
Öğretmenlerin Ahlaki Kararlara Aykırı Davranmaya Açıklık Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
- Sayfa
- 201–216
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin kendi ahlaki değerlerinden vazgeçmelerinde okulun temel paydaşları olan iş arkadaşları, öğrenciler, yöneticiler ve velilerin ne derecede etkili olduklarını ölçmeye yönelik Ahlaki Kararlara Aykırı Davranmaya Açıklık (AKADA) ölçeğinin geliştirilmesidir. Bu amaca yönelik olarak sırasıyla alanyazın taraması gerçekleştirilmiş, elde edilen bulgular doğrultusunda ölçek maddeleri hazırlanmış, uzman görüşü ve öğretmen düşünceleri alınmıştır. Bu aşamalardan sonra elde edilen iki düzeyli (yüksek ve düşük ahlaki yoğunluklu) ölçek formu 176 öğretmenin katılımıyla pilot uygulamaya tabi tutulmuştur. Düşük ve yüksek ahlaki yoğunluklu maddelerin ayrı ayrı açıklayıcı faktör analizi sonuçları incelendiğinde ölçeğin her iki düzeyde de dörder faktörden oluştuğu sonucuna varılmıştır. Ölçeğin her iki kısmında da toplam varyansın yüzde yetmişten fazlasının açıklandığı görülmüştür. Ölçeğin ölçüm modeli değerlendirmesi ve güvenirlik testleri ise 508 öğretmenin katıldığı asıl çalışmada kontrol edilmiştir. Ölçüm modeli değerlendirmesi, veriler normal dağılım göstermediği için “Kısmi En Düşük Kareler Yöntemi” ile yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık düzeyi Cronbach’ α değeri kontrol edildiğinde tüm boyutlarda .88 ve üzerinde olduğu, kompozit güvenirlik değerlerine bakıldığında ise yine .90 değerinin üzerinde olduğu görülmüş ve ölçeğin yeterli güvenirlik düzeyine sahip olduğu kanaatine varılmıştır. Bununla birlikte Kısmi En Düşük Kareler Yöntemi ile test edilen uyuşum geçerliliği ve ayırt edici geçerliliği test sonuçları kontrol edilmiş ve ölçeğin yüksek geçerlik değerlerine sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Abstract
The purpose of this study was to develop and validate the Openness to Violation of Ethical Decision (OVED) scale, which measures teachers’ openness to violation of their own ethical decision under the influence of key constituencies at the school including students, managers, colleagues and parents. In the development process, reviewing the related literature, gathering expert opinions, conducting interviews with teachers were respectively followed in the respective order. The resulting two level (high and low moral intensity conditions) scale form was subjected to a pilot study with 176 teachers. Two separate exploratory factor analyses (EFA) on low and high moral intensity dimensions of the scale suggested a robust four factor solutions explaining more than70 percent of the variance on both parts. In order to verify the four factor solution, a second study with 508 teachers was conducted. Because of violating the normality assumption, Partial Least Square-Structural Equation Modeling (PLS-SEM) was conducted. At first, the reliability of the scale was checked by Cronbach’s alpha and Composite Reliability values. Cronbach’s alpha values were higher than .88 and Composite Reliability values were all higher than .90 for each of the four factors, indicating high reliability. Finally, the results of PLS-SEM values on convergent and discriminant validity revealed high levels of convergent validity and discriminant validity scores for both parts of the scale, which affirmed the validity of the scale.