Sodyum fusidatın sıçan karaciğerine etkisi

Mine HOŞGÖR, Ali Rıza ALPÖZ, Süleyha HİLMİOĞLU, Şafak ERMERTCAN, Semin AYHAN, Bilge Hakan ŞEN, Tunç İLGENLİ, Ayfer YALÇIN, Rüştü Özant ÖNÇAĞ

Özet

Bu çalışmanın amacı, sodyum fusidatın sıçan karaciğeri üzerine toksik etkisini araştırmaktır. Bu amaçla Swiss-albino cinsinden toplam 42 erkek sıçan, biri kontrol (10 sıçan) ve dördü çalışma (8'er sıçan) olmak üzere beş gruba ayrıldı. Kontrol grubu dışındaki sıçanlara sekiz hafta süreyle sırasıyla 200, 400, 800 ve 1600 mg/kg/gün sodyum fusidat uygulandı. Sekiz haftanın sonunda sıçanların karaciğer dokuları ışık ve elektron mikroskobik olarak incelendi. Aynı zamanda total bilirubin, alanın aminotransferaz (ALAT), aspartat aminotransferaz (ASAT) ve alkalen fosfataz (ALP) enzim aktiviteleri spektrofotometrik yöntemle belirlendi. Bunun sonucunda yüksek doz sodyum fusidat alan sıçan grubunda ALAT ve ALP düzeylerinde kontrolle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak önemli bir artış saptandı. Histolojik incelemede sağaltım alan tüm grupların karaciğer dokularında doza bağlı olarak fokal nekroz odakları saptandı. Karaciğer doku örneklerinde Işık mikroskobik incelemede kolestaz bulgusuna rastlanmadı. Scanning elektron mikroskobik (SEM) incelemede ise örnek hazırlama yöntemine bağlı olarak safra kanal/külleri tam olarak izlenemedi. Bu çalışmanın sonucunda, sodyum fusidatın yüksek doz ve uzun süre kullanımında bile sıçan karaciğeri üzerine belirgin bir toksik etkisi saptanmadı.

Abstract

The aim of this study was the investigation of hepatic toxicity caused by sodium fusidate treatment. Swiss-albino male rats were used (totally 42) and experiments were carried out in five groups (eight rats in each group). Rats were treated with sodium fusidate during eight weeks in 200, 400, 800 and 1600 mg/kg/day in each group, respectively. After treatment the hepatic tissues of rats were examined by light and scanning electron microscopy. Also total bilirubine, alanin aminotransferase (ALAT), aspartat aminotransferase (ASAT), and alkaline phosphatase (ALP) enzyme activities were determined by spectrophotometric methods. Statistically, significant increases were determined in alkaline phosphatase and alanin aminotransferase activities in the group treated with the highest dose when compared with the controls. Histologically, dose related focal necrosis was found in all treated groups. Although no colestasis in hepatic tissue was observed under light microsopy, in scanning electron microscopic investigation bile canaliculi could not be observed probably due to specimen preparation precedures. It is concluded that tolerance to sodium fusidate by rat liver is relatively good even in overdoses and long periods of application.