GATA Eğitim Hastanesi'nde görev yapan hemşirelerin mesleksel risk faktörleri ile karşılaşma durumlarının araştırılması

An analysis of the job-related risks nurses face at the Training Hospital of Gülhane Military Medical Academy

Özet

Sağlık hizmetlerinin sunumunda yeri gözardı edilemeyecek olan hemşirelerin mesleksel risk faktörleri ile karşılaşmaları hem kendi sağlıkları, hem de hastalar açısından önemlidir. Bu çalışma, hemşirelerin mesleksel risk faktörleri ile karşılaşma durumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma; GATA Eğitim ve Uygulama Hastanesi'nde çalışan ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 225 hemşire üzerinde, 1-31 Mart 1999 tarihleri arasında yürütülmüştür. Hemşirelere 21 soruluk anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Hemşirelerin 43 (%19.1 yünün lise, 182 (%80.1)'sinin yüksekokul/üniversite mezunu olduğu; 208 (%92.4)'inin meslek yaşantıları boyunca kan ve infekte vücut sıvıları ile karşılaştığı; 186 (%82.7)'sının "eline enjektör ucunun battığı", 202 (%89.8)'sinin ampul kırarken elini kestiği", 93 (%41.3)'ünün "kontamine kesici aletle yaralandığı"; 113 (%50.2)'ünün "kişisel koruyucu kullandığı", 192 (%85.3)'sinin "hastaya yapılan her işlemden sonra ellerini yıkadığı" saptanmıştır. Hemşirelerin 171(%76.0)'i Hepatit B aşısı olurken, 39 (%17.3) hemşirenin Hepatit B infeksiyonu geçirdiği bulunmuştur. Yine hemşirelerin 99(%44.0)'ünün eldiven, 56 (%24.9)'sının tıbbi malzeme ve ilaca karşı alerjisinin olduğu; 192 (%85.3)'sinin sırt ve bel ağrılarının olduğu, hepsinin psikosomatik yakınmalarının olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin mesleksel risk faktörleri ile karşılaşma durumunu belirlemek için risk puanı hesaplanmış ve risk puanı 10.2±0.2 olarak bulunmuştur. Mesleksel riske maruz kalma ile yaş ve meslek süresi arasında ilişki olduğu, yüksekokul/üniversite mezunlarının lise mezunlarına göre daha az mesleksel riske maruz kaldıkları; hemşirelerin çalıştıkları klinikler açısından ise fark olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak; hemşireler mesleksel risk faktörleri ile ciddi oranlarda karşılaşmakta, bu risklerden korunmak için hemşirelere ve hastane yönetimlerine büyük görevler düşmektedir.

Abstract

Job-related risk factors nurses meet are of crucial importance for the well-being of patients as well as their own. This study aims at analysing conditions in which nurses encounter job-related risk factors. The study which was carried out in March 1999 (31 days from 1st to 31st of March) covers a group of 225 randomly selected nurses who then were employed at The Training Hospital of Gülhane Military Medical Academy. A questionnaire of 21 questions were given to the nurses in direct interview. The findings are as follows of the 225 nurses analysed: 43 (19.1 %) were high school graduates. 182 (80.1 %) had college or university degrees. 208 (92.4%) were found to be in touch with blood and infected bodily fluids throughout their work life. 186 (82.7%) were needle-stick injury. 202 (89.8%) had and injuries while cutting ampoules. 93 (41.3%) had injuries by contaminated cutting utensil. 113 (50.2%) used personal protection. 192 (85.3%) washed their hands after each medical contact with the patient. 171(76.0%) had vaccination against Hepatitis B. 39 (17.3%) had had Hepatitis B infection before. 99 (44.0%) were allergic to gloves. 56 (24.9%) were allergic to drugs and medical substance. 192(85.3%) complained of backaches and lumbago and finally all were found to have some psychological complaints. The risk score for the incidence of meeting job-related risk factors among nurses was found to be 10.2±0.2 furthermore. The survey showed that there was a correlation between exposure to risk factors and age and job duration that college and university graduates were likely to have fewer risk factors than high school graduates, and that no significant difference was present among different clinics where nurses work. To conclude, as nurses were shown to meet job related risk factors at critical ratio(s), it is necessary emphasize the role and responsibility of hospital management and nurses themselves in protection from and avoidance of those risks.