2000-2018 arasında Türkiye’de Öğretmenlerin Soru Sorma Davranışlarının Sistematik Derlemesi

Özet

Bu çalışmada öğretmenlerin soru hazırlama ve sorgulama tekniklerini anlamak, soruları türleri ve bilişsel seviyeleri açısından değerlendirmek ve öğretmenlerin öğrenme ortamlarında uyguladıkları sorgulama tekniklerini belirlemek amacıyla 2000-2018 yılları arasında Türkiye’de yapılan 37 araştırma sistematik olarak incelenmiştir. İncelenen çalışmaların %86’sında nitel, %11’inde nicel, %3’ünde ise karma araştırma deseni kullanılmıştır. İçerik analizi neticesinde üç ortak tema oluşturulmuştur: Soru Türleri, Soruların Bilişsel Seviyesi ve Sorgulama Teknikleri. Öğretmen ve öğretmen adaylarının öncelikle kısa ve tek bir cevabı olan kapalı uçlu ve alt düzey düşünme seviyesindeki soruları sormayı tercih ettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin kullandıkları sorgulama tekniklerine bakıldığında ise öğrencilerin seçimi, bekleme süresi, geribildirim ve düzeltme sağlama, ipucu verme, soruları başkalarına yöneltme ya da yeniden ifade etme, beden dili ve ses tonu kullanımı gibi çeşitli faktörlerin üzerinde durulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, öğretmen ve öğretmen adaylarının soru hazırlama, soru sorma ve sorgulama tekniklerini kullanımları açısından bilgi, beceri ve tutumlarının geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract

This study aimed at reviewing the research in Turkey to understand the current condition onteachers’ questioning. Having examined the studies between 2000-2018 years, 37 studies were found to beeligible to include. Among these studies, 86% of them were in qualitative, 11% of them were in quantitativeand 3% of them were in mixed methods scope. To generate the most common themes, content analysis wasemployed, and three themes were generated: Types of Questions, Cognitive Levels of Questions, and Use ofQuestioning Techniques. Accordingly, pre-service and in-service teachers generally asked closed-endedquestions and the questions at the lowest thinking levels. Studies mostly covered the techniques related tothe selection of students, wait time, providing feedback and correctives, prompting and cueing, redirectingand rephrasing the question, use of the body language and the voice. Regarding the findings, it is crucial todevelop both pre-service and in-service teachers’ skills on questioning.