Türk Sinemasında Kadın Karakterlerin Giyim Tarzlarında Kültürel Anlamlar

Özet

Türk Sinemasında 1960-1970 yıllar arasındaki yaygınlığı ile ön planda olanmelodram türü, bu dönemde yaşanan hızlı kentleşme ve modernleşme ile birlikte, yenidünyanın ahlaki ve toplumsal değerlerini yeniden tanımlayan, güçlü bir anlatı türü halinegelmiştir. Geleneksel ile modern arasında sıkışıp kalan sıradan insanın yaşadığı çelişkileriyansıtan melodram Sinemasında dikkat çeken unsurlardan biri de film karakterleri vekarakterlerin giysilerle sunumudur. Kültürün bir parçasını oluşturan giysi, çoğunluklatoplumla birey arasındaki bir iletişim aracı olarak tanımlanmaktadır. Birey üzerindetaşıdığı giysilerle çevresine sessiz, sözsüz bir dille, görsel sembollerin yardımıyla birmesaj iletir. Giysiler vücudu kaplayan ve bedenin simgesini oluşturan bir öge olarakdeğerlendirildiğinde, yönetmenlerin istedikleri anlamları karaktere yüklemesinde de büyükönem taşımaktadır. Bu çalışmada, toplumsal kültürün bir yansıması olan melodram filmlerinderol alan kadın karakterlerin giysileriyle sunulan kültürel anlamlar incelenmiştir. Türksinemasında 1960-1970 yılları arasındaki en bilinen melodram filmlerinden Gurbetkuşları(1964, Halit Refiğ) filmi araştırmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Örneklem,göstergebilimsel çözümleme yöntemi ile incelenmiştir. Çözümleme için film sahnelerindenseçilen fotoğraflar, melodram özellikleri doğrultusunda kadın karakterlerin kültürlerineilişkin özelliklerin giysilere yansıma durumu değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucundaTürk melodram sinemasında giysilerin kültürel yapıyı yansıtmada ve giysilerin sözsüziletişimdeki rolü vurgulanmıştır.

Abstract

Melodrama that was in the fore front with its prevalence in between 1960-1970in Turkish Cinema turned into a powerful type of narration, redefining the moral andsocietal values of the new world along with the rapid urbanization and modernization thathappened in that period. One of the conspicuous factors in melodrama Cinema that reflectthe contradictions of an ordinary person stuck in between traditional and modern is the filmcharacters and the presentation of the characters with the clothes. Clothing that is a partof a culture is mostly defined as a communication mean between society and individual.Individual transmits a message to his environment with his clothes quietly, nonverbally, andwith the help of visual symbols. When clothing is considered as a factor that cover the bodyand form a symbol of body, they have an immense importance in loading characters withthe meanings in line with intentions of directors. In this study cultural meanings presented by clothing of female characters inmelodrama films that are a reflection of a societal culture are analyzed. One of the mostinfamous melodrama films Gurbet Kuşları (1964, Halit Refiğ) in between 1960-1970 inTurkish cinema is selected as the sample of the research. The sample is analyzed withscientific analysis method. Photographs chosen in film scenes for analysis, reflection stateof qualities about female characters cultures on clothing in line with melodrama featuresare evaluated. As a result of the study the role of clothing in interpretation of culturalstructure and in nonverbal communication are emphasized.