Bilgi Edinme Hakkı ve Devlet ile Yurttaşlar Arasındaki İletişim: Onuncu Yıl Dönümünde Türkiye'de Bilgi Edinme Hakkı Uygulamalarında Süreklilikleri ve Kopuşları Tanılamak

Right to Information and Communication between Government and Citizens: Identifying Continuities and Discontinuities in the Practices of Turkey at the 10th Anniversary of the Law on Right to Information

Özet

Dilekçe hakkının bir biçimi olarak bilgi edinme hakkı, modern anayasal devletin biçimlenmesi sürecinde köşe taşlarından biridir ve düşünce ve düşünceyi açıklama özgürlüğüyle olduğu gibi yurttaşın yönetimden hesap istemesi hakkıyla da yakından ilgilidir. Türkiye'de kamusal otoritenin eylem ve işlemlerini "kamu"ya açmasının bir aracı olarak bilgi edinme hakkı uygulamaları, 2000'li yılların başında gündeme geldi ve ulusal mevzuatın bir parçası oldu; 2015 yılı itibariyle de onuncu yılını kutladık Makalede, Türkiye'de bilgi edinme hakkı uygulamaları, ilk on yıllık dönemve dünyada bu konudaki deneyimler ve tartışmalar gözönüne alınarak incelenecektir.Çalışmanın temel amacı, Bilgi Edinme Hakkı mevzuatı çerçevesinde yapılandüzenlenmelerin ve uygulama sürecinde karşılaşılan sorunların ele alınmasıdır. Bilgi edinmehakkı kapsamındaki veri ve istatistiklerin yanı sıra, bilgi edinme hakkının uygulanmasınaiçtihatlarıyla yön verici bir kurul olan Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'nun kararlarınada odaklanılacaktır. Çünkü kurul, tıpkı Avrupa Ombudsmanı gibi bilgiye erişme isteğininkısmen veya tamamen reddedilmesi durumunda, sözkonusu kararı denetleyen son mercikonumundadır. Makalenin son bölümü ise, Türkiye örneğinde, bilgi edinme hakkıuygulamalarının, yurttaş ile devlet arasındaki etkileşime ve kamusal alanın yenidencanlanmasına nasıl katkı sağlayacağına ilişkin değerlendirme ve önerilere ayrılmıştır.

Abstract

The right to information as a form of right to petition is one of the cornerstones in the formation of the modern constitutional state and has important ties with the freedom of thought and expression as well as citizens' right to ask their administration to be accountable. In Turkey, the practices related with the right to information, as the instrument of making the acts and actions of the government "public", came to the agenda on the eve of 2000s, became part of the national legislation, and as of 2015, we commemorated its 10th anniversary. In the article, the right to information practices will be analyzed by considering thefirst ten-year period of the practices in Turkey, and also regarding the worldwide experiencesand discussions around the issue. The main aim of the study is to elaborate certain practicesof the right to information, regulated in the legislation related with the Right to Informationin Turkey, and problems encountered in the application process. Also this article will focuson the applications to the Council of Cassation of Right to Information in Turkey since thisCouncil, like European Ombudsman, is the final authority to review the decisions relatedwith partial or full refusal of the access to the information and documents. The last part ofthe article is reserved for the evaluations and recommendations on how the practices ofright to information contributes to the interaction between citizens and the government andto revive public sphere in the case of Turkey.