Klasik Kara Filmde Gölgeli Geçitler, Psikolojik Çıkmazlar ve Kentsel Mekanlar

Chiaroscuro Alleys, Psychological No-Way-Outs and Urban Space in Classic Film Noir

Özet

İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerika'da yapılan kara filmler; tarz, içerik ve biçim bakımından farklı ülkelerden etkilenmiştir. Bu etkilenme sonucu kara filmler; suç, karanlık ve çaresizliğin hükmettiği sinemasal evrenler yaratmışlardır. Hikayelerin gerçekleştiği mekanlar, karakterlerin iç dünyasını yansıtmakta ve başlarına gelecek olan korkunç olaylara işaret etmektedirler. Karanlık geçitler, bu bağlamda, kara filmler için anahtar mekan işlevini görmekte ve bu türe ait filmlerin karamsar doruk noktalarına sembolik ev sahipliği yapmaktadırlar. Bu çalışmada kara filmlerde karanlık geçitlerin kullanımı, örnek filmler üzerinden, içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda karanlık geçitlerin, film öyküsünde anlatılan karanlık işlerin simgesel temsili olduğu gözlemlenmiştir. İnsanların gözlerinden uzak, zavallı ruhları yutan şehirlerdeki ıssız hayatların sonlandırıldığı bu karanlık geçitler, kara filmlerde yansıtılmak istenen hissiyat bağlamında oldukça önemli bir yerde durmakta ve bu mekanlarda geçen sahneler filmin aktarmak istediği duygunun özünü barındırmaktadırlar.

Abstract

The post-war American noir films were influenced by a variety of filmmaking styles, contents and forms, generating from different countries. The films used all these influences to create a cinematic world filled with crime, darkness and despair. The spaces in which the stories unfolded reflected the inner world of characters and foreshadowed the horrible things that were to happen. The alleyway in this sense is a key location for noir films because it is the symbolic space in which the somber climax of the films unfolds. The use of the alleyway has been examined in exemplary noir films through a formal textual analysis. The analysis has demonstrated that the alleyways are spaces that are used to realize dark deeds; far from the eyes of the public, poor souls are wiped out, their desolate existences ending in the dark cities where they lived alienated lives.