MÜTERCİM ÂSIM’IN VANKULU MEHMED’E YÖNELTTİĞİ ELEŞTİRİLER VE BU ELEŞTİRİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

THE CRITICISM OF THE TRANSLATOR ASIM EFENDI AGAINST VANKULU MEHMED AND ITS EVALUATION

Özet

Arap dilinin sözcükleri, deyimleri, atasözleri ve şiirleri ile söz varlığı erken dönemlerden itibaren derlenmeye başlamıştır. Derlenen bu dil malzemesi sözlükçüler tarafından değişik yönlerden ele alınmak ve farklı sistemler uygulanmak suretiyle çok çeşitli sözlüklerde ele alınmıştır. Bu eserlerde yer alan dil malzemesi, daha sonra gelen sözlük yazarları tarafından farklı açılardan değerlendirmeye ve eleştiriye tabi tutulmuştur. Sözü edilen eleştiri ve değerlendirmeler müstakil eserlerde ele alındığı gibi sözlüğün içeriğine yerleştirilmiş olarak da görülebilmektedir. Arap dilinin klasik sözlüklerinde görülen bu eleştiri ve değerlendirme üslubu Osmanlı döneminde kaleme alınan Arapça – Türkçe sözlüklerin yazarları veya mütercimleri tarafından sürdürülmüştür. Makalede o döneme ait iki önemli sözlük yazarından birinin diğerine yönelik eleştirileri ele alınmış ve bu eleştirilere dair değerlendirmelerde bulunulmuştur

Abstract

The vocabulary including words, idioms, proverb and poets began to be compiled from the very early period in the field of Arabic language. Compiled vocabulary were approached in the various dictionaries from various angles by using different systems by lexicographers. The vocabulary in the dictionaries were also dealt and criticized from various angles by the later lexicographers. The criticism and assessments have been found in the separate works as well as within the dictionaries. This method of criticism and assessment seen in the classical dictionaries of Arabic language was continued by the authors and the translators of dictionaries at the Ottoman period. This article deals and analyzes the criticism of an eminent Ottoman lexicographer against the other eminent Ottoman lexicographer.